Hürmüz'de Tansiyon ve Savunma Hattı

Sıkı durun, olağan akışımızı kesiyoruz çünkü Hürmüz Boğazı'nda tansiyon her zamankinden yüksek. Bugün E3 ülkelerinin sert kınamaları ve İran'ın 'barbarca' nitelemesi üzerinden bölgedeki gerilimi masaya yatırıyoruz.

Sahadan şunu söyleyeyim, E3 ülkeleri yani İngiltere, Almanya ve Fransa, ticaret gemilerine ve Katar, Kuveyt, Bahreyn, Umman ve Ürdün'e yönelik saldırıları açıkça kınadı.

İşin arka planında şu var: E3'ün vurguladığı 'seyrüsefer özgürlüğü' aslında küresel ticaretin can damarı demek. Rakam kuru ama hikâyesi çarpıcı; bu boğaz kapanırsa küresel tedarik zinciri felç olur.

Ben pek ikna olmadım. E3'ün 'diplomatik süreç' vurgusu, aslında sadece kendi ticaret rotalarını koruma çabası değil mi? Madalyonun öbür yüzü, bu retoriğin bölge halkı üzerindeki maliyeti.

Çetin, maliyetten bahsederken hemen karşılıktaki sertleşmeye de bakmalıyız. Gelin şu meseleye bakalım; İran tarafı bu kınamaları nasıl karşılıyor?

Tahminleri bir kenara bırakıp resmi açıklamaya bakalım; İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin son saldırılarını barış çabalarını boşa çıkaran ve 'barbarca' eylemler olarak tanımladı.

Şöyle düşünün; İran bu hamleyle sadece ABD'yi değil, BM Sözleşmesi'nin ihlal edildiğini iddia ederek tüm uluslararası toplumu hedef alıyor. Savunma hattını diplomatik bir kalkanla kuruyorlar.

Bunu bir yıl sonra hatırlayın; 'barbarca' kelimesi seçildiğinde, aslında karşılıklı suçlamaların ne kadar sertleşeceğinin habercisi bu. Her iki taraf da birbirini suçlarken gerçek kurbanlar kimler oluyor?

Bir dakika, bir dakika — Çetin, kurbanları kime odaklıyoruz? Elif, bu gerilim Kocaeli'deki ticaret hacmini veya Kuveyt Petrol Şirketi gibi aktörleri nasıl etkiliyor?

Rakamları bir kenara yazın; Kocaeli gibi lojistik noktalar ve Kuveyt Petrol Şirketi gibi devler doğrudan bu ticaret rotasındaki güvenliğin gölgesinde kalıyor.

İşin püf noktası şu; her iki tarafın da kullandığı sert dil, aslında masadaki diplomatik zeminini koruma çabası. Rakamlar sadece birer araç, asıl mesele egemenlik.

Diplomatik zemin mi? Bana sorarsanız, bu sadece sözlerin çarpıştığı bir alan. Eğer ticaret durursa, o 'diplomatik' kelimelerin hiçbirinin hükmü kalmayacak.

Vay canına, işte bu gerilim tam da bu yüzden tehlikeli. Peki, bu restleşme ne kadar sürecek?

Şu detay gözden kaçmasın; her iki taraf da 'uluslararası hukuk' ve 'barış' kavramlarını kendi çıkarları için birer araç olarak kullanıyor.

Sert bir tablo çizdik. Şimdi bu gerilimin savunma sanayii ve bağımsızlık üzerindeki etkilerine bakmak için bir sonraki başlığa geçiyoruz.

Cevdet Yılmaz'ın vurguladığı nokta aslında çok net bir güç dengesi hesabı. Başkalarının sağladığı enstrümanlarla güvenlik sağlamaya çalışmak, başkasının kurallarıyla oynamak demek ve bu durum bağımsızlığı doğrudan kısıtlıyor.

Ben pek ikna olmadım, çünkü sadece sanayi üretimi tek başına yeterli değil. Bir üretim kapasitesinin olması, o kapasiteyi yönetecek siyasi irade ve stratejik öngörüyle birleşmediği sürece sadece birer fabrika olarak kalır.

Sahadan şunu söyleyeyim, Yılmaz'ın 24 TV'deki çıkışında özellikle uluslararası kurumların zayıflaması ve çatışmaların artması vurgusu çok netti. Artık 'güvenli alan' diye bir yerin kalmadığı bir dönemden bahsediyoruz.

Bir dakika, bir dakika; burada kritik nokta NATO ve benzeri yapıların bu belirsizlikteki rolü. Kaan, bu 'geçiş süreci' dediğimiz durum savunma sanayisini nasıl konumlandırıyor?

Şöyle düşünün; dünya ekonomik ve siyasi olarak büyük bir kırılma yaşıyor. Rakam kuru ama hikayesi çarpıcı: Bağımsızlık, sadece bir niyet değil, kendi savunma araçlarına sahip olma becerisidir.

Madalyonun öbür yüzü şu; bu durumun maliyeti ve getireceği riskler üzerine de konuşmalıyız. Kendi sanayini kurmak büyük bir yatırım ve sorumluluk demek, sadece bir 'bağımsızlık' sloganı değil.

Savunma sanayisini bağımsızlığın anahtarı olarak konumlandırdığımız bu başlığı burada kapatırken, bir sonraki bölümde bu dengelerin bölgesel ticaret yolları üzerindeki etkisine bakacağız; teşekkürler ekip.