Küresel Gerilim ve Yerel Hareketlilik

Manila'da Lavrov ile Rubio'nun yan yana gelmesi, Washington'ın savunma bütçesinde 1,15 trilyon doları onaylamasıyla birleşince, küresel dengeyi koruma iddiasını savunmak artık imkansız görünüyor. Bu devasa harcama hamlesini bir güvenlik yatırımı mı yoksa kontrolsüz bir silahlanma yarışı mı olarak okumalıyız?

Temsilciler Meclisi'ndeki 216'ya 212'lik oylama sonucu, aslında bütçenin ne kadar tartışmalı olduğunu zaten gösteriyor. 1,15 trilyon dolarlık bu tasarının B-21 Raider'dan F-35'e kadar uzanan kapsamı, ABD'nin üretim kapasitesini artırma stratejisinin bir parçası ancak piyasalar bu harcamanın sürdürülebilirliğini sorguluyor.

Bütçeye odaklanmak asıl riski ıskalamak demek. Manila'da Lavrov ile Rubio'nun Ukrayna üzerine konuşuyor olması, askeri harcamanın diplomatik çözümden çok daha hızlı ilerlediğinin kanıtı.

Kudüs tarafında ise durum çok daha sıcak; Kudüs Valiliği, 1300'den fazla İsrailli fanatiğin Mescid-i Aksa'ya baskın düzenlediğini ve Müslümanların girişinin engellendiğini teyit etti.

İşte bu, Manila'daki diplomatik trafiğin sahada nasıl çöktüğünün en somut örneği. Kudüs'teki bu provokasyon, teorik görüşmelerin ötesinde bölgesel bir çatışma tetikleyicisi olma potansiyeline sahip.

Ancak Çetin, bu yerel gerilimin Manila'daki ikili ilişkileri normalleştirme çabalarını doğrudan sabote edeceğini söylemek için henüz erken.

Belki de bu diplomatik satranç tahtasının kenarında, çok daha somut ve sarsıcı bir hareketlilik yaşanıyor. Şimdi, bu hareketliliğin finansal yansımalarına bakalım.

Piyasaların gözü merkez bankalarında, ancak bu beklenti bulutu yerel operasyonların ve gümrük verilerinin yarattığı karmaşık tabloyla birleşiyor. Elif, gümrüklerden gelen rakamlar piyasa algısını nasıl etkiliyor?

Ticaret Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, yılın ilk altı ayında kaçakçılık operasyonlarında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 79 artış yaşandı. Toplamda 62 milyar 727 milyon liralık kaçak eşya ve uyuşturucu madde ele geçirildiği bildirildi.

Bu rakam aslında devletin denetim mekanizmalarının ne kadar yoğun çalıştığını gösteriyor. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla yakalanan değerdeki bu keskin artış, mali disiplin ve gümrük güvenliği açısından piyasaya bir güven sinyali olarak dönebilir.

Bana sorarsanız bu bir güven sinyalinden ziyade, kontrol edilmesi gereken gri alanın ne kadar devasa olduğunu gösteriyor. 62 milyar liralık bir hacim, denetimdeki boşlukların büyüklüğünü kanıtlıyor.

Ama Çetin, bu bir boşluk değil, aksine operasyonel kapasitenin artmasıdır; sonuçta yakalanan miktar geçen yıla oranla neredeyse iki katına çıkmış durumda.

Yakalanan miktarın artması, kaçakçılık faaliyetlerinin de aynı hızla büyüdüğü gerçeğini değiştirmiyor.

Piyasaların bu operasyonel yoğunluktan ziyade, TCMB ve ECB'nin faiz kararlarına odaklandığı bir gerçek. Kaan, VİOP'taki mevcut seyir bu beklentiyle nasıl örtüşüyor?

VİOP'ta BIST 30 endeks kontratı güne yüzde 0,10 artışla 16.586 puandan başladı. Yatırımcılar, teknoloji odaklı büyüme temasıyla birlikte merkez bankalarının vereceği mesajları bekliyor.

Küresel tarafta da benzer bir bekleyiş hakim; Alphabet'in güçlü kâr artışına rağmen IBM gibi devlerin yapay zeka yatırımlarına odaklanması, piyasadaki risk iştahını canlı tutuyor.

Teknoloji hisselerindeki bu iyimserlik, merkez bankalarının sıkılaşma ihtimaliyle çarpışırsa sert bir geri çekme görebiliriz.

Görünen o ki, piyasa şu an faiz kararından ziyade yapay zeka odaklı büyüme hikayesine daha fazla ağırlık veriyor.

Bu çok riskli bir kumar; faiz kararı geldiğinde bu teknoloji rallisi nefes almak zorunda kalacak.

Tartışma derinleşiyor ama ekonomi masasını bir anlığına durduralım. Elif, haber merkezinden gelen diğer önemli başlıklar neler?

Sivas'ta kene tutması sonrası tedavi gören 72 yaşındaki bir kadın hayatını kaybetti. Ayrıca Gülistan Doku soruşturmasında, Ankara'da iki şüpheli daha gözaltına alındı; operasyon, eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel'in dijital verilerine dayanıyor.

Siyasi ve hukuki süreçlerdeki bu hareketlilik, yatırımcı nezdinde belirsizlik algısını tetikleyebilir.

Hukuki süreçler her zaman bir risk faktörüdür ancak bu operasyonların derinliği piyasa volatilitesini doğrudan etkilemez.

Görünen o ki bugün hem gümrüklerdeki büyük operasyonlar hem de merkez bankalarının beklenen kararlarıyla çok katmanlı bir gündemden geçiyoruz. Teşekkürler ekip, yarın piyasaların bu kararlara nasıl tepki vereceğini konuşmak üzere tekrar burada olacağız.