Zengezur'da Enerji Hamlesi ve Kolombiya'daki Deprem Felaketi

Dünkü bütçe görüşmelerindeki tıkanıklık bugün yerini Kafkasya'daki yeni bir altyapı stratejisine bıraktı. Zengezur'un sadece bir ulaşım hattı değil, devasa bir enerji ve dijital koridor haline gelmesi gündemde.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, AZTV'ye verdiği röportajda koridorun kapsamını genişlettiklerini resmen duyurdu. Aliyev, demir yolu ve kara yoluna ek olarak fiber optik kablo, elektrik hatları ve hatta petrol ile doğal gaz boru hatlarının da bu hatta dahil edilebileceğini belirtti.

Bu genişleme, projeyi basit bir lojistik rotadan çıkarıp bölgesel bir enerji hub'ına dönüştürme amacı taşıyor. Özellikle Nahçıvan'a Ermenistan üzerinden elektrik hatlarının çekilmesi teklifi, bölgedeki enerji bağımlılığı dengelerini tamamen değiştirebilir.

Bence bu, Ermenistan'ın enerji güvenliğini Azerbaycan'ın insiyatifine bırakması demek ve risk çok yüksek.

Aliyev'in ifadesine göre tam tersi bir durum söz konusu; kriz anlarında Ermenistan'ın enerji sisteminin ayakta kalmasına imkan sağlayacak bir yapı kurgulanıyor.

Bu bir yardım değil, bir bağımlılık yaratma stratejisidir.

Ancak Cebrayıl'da inşa edilen dönüştürücü trafo merkezi gibi somut yatırımlar, bu hattın sadece bir niyet değil, teknik bir kapasite meselesi olduğunu gösteriyor.

Teknik kapasite, siyasi maliyeti örtmez; Ermenistan bu hattın geçişine izin verirse jeopolitik bir kozu kaybeder.

Peki, bu enerji hatlarının geçişi Ermenistan için gerçekten bir can simidi mi yoksa stratejik bir tuzak mı?

Veriler gösteriyor ki, enerji altyapısı bir kez kurulduğunda geri dönüşü olmayan bir entegrasyon süreci başlıyor.

Bu güç savaşının teknik detaylarını bir kenara bırakırsak, şimdi rotamızı çok daha farklı bir coğrafyaya, felaketin boyutuyla sarsılan Kolombiya'ya çeviriyoruz.

Asocapitales'in son verilerine göre can kaybı 234'e, yaralı sayısı ise 1310'un üzerine çıktı. USGS verilerine göre merkez üssü San Jose del Palmar'ın 5 kilometre doğusu olarak belirlendi.

Rakamlar çok ağır; peki bu kaos ortamında devletin aldığı güvenlik önlemleri yardımı mı hızlandırıyor yoksa süreci mi kilitliyor?

Sokağa çıkma yasağı bir güvenlik ihtiyacı değil, kriz yönetiminin zafiyetidir.

Bence durum daha karmaşık; Cali Belediye Başkanı Alejandro Eder'in de belirttiği gibi, bu yasak yağma olaylarını önlemek için bir zorunluluk olarak uygulanıyor.

Ama bu yasak, enkaz altındaki veya yardıma muhtaç insanların hareket alanını kısıtlıyor, maliyeti çok yüksek.

Geçen yılki benzer afetlerde gördüğümüz gibi, kontrolsüz bir kaosun oluşması lojistik hatların tamamen çökmesine neden olabilir.

Burada bir ayrım yapmak lazım; belediye başkanının ifadesiyle yasak yağmayı önlemek amaçlıyken, Kolombiya Jeoloji Kurumu'nun son on yılın en şiddetli sarsıntısı olduğunu vurguladığı gerçeği de masada duruyor.

Kurumların verileriyle katılıyorum, ancak bu sarsıntının yarattığı fiziksel yıkım ile idari kısıtlamalar birleşince insani kriz derinleşiyor.

Yine de güvenliğin sağlanmadığı bir bölgede, en az 1865 yapının hasar gördüğü bir alanda yardım dağıtımı yapmak imkansız hale gelir.

Yani bir tarafta can güvenliği, diğer tarafta ise lojistik sürdürülebilirlik çatışıyor; bu düğümün nasıl çözüleceğini zaman gösterecek.

Kolombiya'daki bu insani tabloyu bir kenara bırakıp, Orta Doğu'da tansiyonu yükselten o çok tartışılan sınırı konuşmaya başlayalım.

Kolombiya'nın Golan Tepeleri konusunda aldığı o beklenmedik pozisyon, sadece bir diplomatik mesafe değil, aynı zamanda hukuki bir kırılma mı?

Dışişleri Bakanlığı'nın yazılı açıklamasında bu durumu 'uluslararası hukukun vahim bir ihlali' olarak tanımladığını ve kararın hiçbir hukuki değeri olmadığını net bir şekilde belirttiğini görüyoruz.

Bakanlığın vurguladığı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 497 sayılı kararı aslında bu işgalin geçersizliğini tescilliyor.

Ancak Kolombiya gibi Latin Amerika aktörlerinin bu yöne kayması, bölgesel dengelerin Batı ekseninde yeniden şekillendiğinin bir işareti olabilir.

Bu bir denge değil, sadece tek taraflı bir haklılık arayışı.

Bence mesele sadece haklılık değil, ekonomik ve siyasi ittifakların yeni rotası.

Hukuk ve ittifaklar arasındaki bu gerilim, masadaki diğer teknik detayları da gölgede bırakıyor; peki ya piyasaların bu belirsizliğe tepkisi?

Piyasa aslında bu belirsizliği değil, denetim mekanizmasının çalışıp çalışmadığını fiyatlıyor. SPK'nın TRALT ve GOZDE hisselerindeki işlemler nedeniyle 8 gerçek kişi ve 1 tüzel kişiye 6 ay süreyle getirdiği işlem yasağı, kurumun piyasa bozucu eylemlere karşı aktif olduğunu gösteriyor.

Aktif olduğunu mu söylüyorsun, yoksa sadece tepki mi veriyor?

Tepki ile aktiflik arasındaki çizgi çok ince, ancak 11 Ağustos tarihli bültende belirtilen 6362 sayılı Kanun'un 107/1 veya 104. maddelerindeki makul şüphe vurgusu, müdahalenin bir kural setine dayandığını kanıtlıyor.

Burada bir detayı netleştirmem gerekirse, yasaklar 12 Ağustos tarihli işlemlerden itibaren yürürlüğe giriyor; yani yaptırım anlık olarak devreye alındı.

Bu kadar geç gelen yaptırımlar yatırımcıda güven değil, 'her an başıma gelebilir' korkusu yaratır.

Bana sorarsanız, bu yaptırımlar kısa vadede oynaklığı artırsa da orta vadede kurumsal yatırımcının sisteme olan inancını güçlendirecek bir mekanizma.

Denetimin sertliği ile piyasa psikolojisi arasındaki bu dengeyi tartışmaya açık bırakıyorum; şimdi ise gündemin çok daha farklı, siyasetin ve şehrin nabzını tutan kısmına, Meclis'in sessizliğine ve İstanbul'daki hareketliliğe bakacağız.

Meclis cephesinde resmi tatil süreci başladı; 10 Ağustos'tan itibaren çalışmalar durdu ve 1 Ekim saat 14.00'e kadar Genel Kurul toplanmayacak.

Bu ara, ekonomi gündemi açısından aslında bir boşluk yaratıyor; yasama faaliyetlerinin durmasıyla birlikte yeni düzenlemelerin piyasaya yansıması Ekim ayına sarkacak gibi duruyor.

Buna bir boşluk demek yerine, karar alma mekanizmalarının geçici olarak devre dışı kalması olarak bakmak daha doğru olur.

Peki, bu sessizlik sadece Ankara'da mı, yoksa sokakta da bir durgunluk var mı?

Sokakta durum pek öyle değil; İstanbul Güngören'de Akıncılar Mahallesi'nde dün gece saat 22.00 sularında iki grup arasında silahlı çatışma çıktı.

Güngören'deki bu olay, asayişin yerel düzeyde ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösteriyor.

Asayiş olaylarının bu şekilde tırmanması, aslında toplumsal gerilimin bir yansıması olabilir.

Veriler bunun sadece bir gerilim değil, doğrudan bir güvenlik zafiyeti olduğunu söylüyor.

Çatışmanın boyutu neydi, yaralanan var mı?

İki kişi yaralandı; birinin hayati tehlikesi devam ederken diğeri hastanede stabil durumda, olay henüz netleşmedi.

Ankara'nın sessizliği ile İstanbul'un bu gürültüsü arasında tuhaf bir tezat var; şimdi ise spor dünyasından çok daha heyecanlı bir gelişmeye, yeşil sahaların Avrupa yolculuğuna bakacağız.

Fenerbahçe, Avusturya deplasmanından Şampiyonlar Ligi play-off biletini alarak döndü; peki bu sonuç sadece bir tur geçme başarısı mı yoksa gerçek bir güç gösterisi mi?

Sturm Graz karşısında toplamda 3-0'lık skor yakalayan sarı-lacivertli ekip, deplasmanda Anderson Talisca'nın penaltı golüyle 1-0 kazandı. Teknik direktör İsmail Kartal basın toplantısında, ilk yarıda buldukları dört net pozisyonu vurgulayarak disiplinli bir oyun sergilediklerini söyledi.

İsmail Kartal'ın bahsettiği o disiplin, aslında finansal açıdan çok daha büyük bir kapıyı aralıyor. Play-off turuna kalmak, Şampiyonlar Ligi gelirleri üzerinden kulübün bütçesine devasa bir katkı sağlayacak bir eşik.

Sadece gelir odaklı bakmak yanıltıcı olur.

Neden böyle düşünüyorsun Çetin?

Maçın hakemi Alejandro Hernandez ve heyetiyle ilgili tartışmalar henüz bitmedi; oyunun dengesinin ancak 65. veya 66. dakikada değişmesi, taktiksel bir üstünlükten ziyade hakem yönetiminin oyun akışını nasıl etkilediği sorusunu doğuruyor.

Ben buna katılmıyorum; sonuçta toplam skor 3-0 ve bu, takımın iki maç boyunca oyun kontrolünü elinde tuttuğunu gösteren net bir veri.

Veri skor olabilir ama risk yönetimi hala soru işareti.

Maçın hakem heyetinin İspanya'dan geldiği ve Alejandro Hernandez'in yönetiminde oynandığı teyitli bir bilgi.

Skorun netliği ile oyunun akışındaki tartışmalar arasındaki o ince çizgiyi dinleyiciye bırakıyorum. Bugünlük Künye'nin sonuna geldik; yarın sabah yeni haberlerle görüşmek üzere, iyi akşamlar.

Ekibe teşekkürler, yarın Avrupa kupalarındaki diğer Türk takımlarının kaderini konuşacağız.