Küresel Gerilim ve Yerel Sarsıntılar: Savaş, Göçük ve Ekonomi

130 yaralı ve 16 can kaybı, Ukrayna'daki bir alışveriş merkezine yapılan saldırının bugünkü ağır bilançosu olarak karşımızda duruyor. Rutin haber akışının dışına çıktığımız bu özel yayında, çatışmaların cephe hattından sivil ve lojistik merkezlere sıçramasını masaya yatırıyoruz.

Dnipropetrovsk bölgesindeki Krivyi Rih kentinde, günün en yoğun saatinde gerçekleşen saldırı sonrası binada büyük bir yangın çıktı. QHA'nın aktardığı bilgilere göre yaralıların 25'i çocuk ve aralarında iki çocuk ölenlerin de bulunduğu bir sivil kaybı var.

Sadece Ukrayna tarafına bakmak yanıltıcı olur; Rusya'nın Samara bölgesindeki Ozon lojistik merkezine düzenlenen İHA saldırısı, savaşın artık doğrudan ticaret ağlarını hedef aldığını kanıtlıyor.

Çetin'in değindiği bu lojistik hedefleme, tedarik zinciri maliyetlerini doğrudan tetikleyen bir mekanizma oluşturuyor.

Maliyetten ziyade güvenlik mimarisinin çöküşüne odaklanmak gerek.

Bence mesele sadece güvenlik değil, e-ticaret gibi sivil bir damarın doğrudan savaş alanı haline gelmesidir.

Savaşın bu yeni ve daha geniş alanı kapsayan yüzünü anlamaya çalışırken, şimdi Türkiye'nin de içinde bulunduğu o çok daha ağır ve sarsıcı tabloya bakmamız gerekecek.

Savaşın ve küresel gerilimin yarattığı o ağır atmosfer, maalesef kendi içimizde de çok somut ve trajik karşılıklar buluyor.

Ankara'nın Beypazarı ve Nallıhan sınırındaki Çayırhan Enerji İşletmesi'nde dün akşam saat 18.00'de bir göçük yaşandı. Ankara Valiliği'nin teyit ettiği bilgilere göre Erdi Kahveci hayatını kaybetti, 12 işçi de yaralandı.

Bu sadece bir iş kazası değil, denetim mekanizmasının nerede tıkandığının göstergesidir. 9 kişinin gözaltında olması, sorumluluk zincirinin sorgulanacağını kanıtlıyor.

Güvenlik ve denetim eksikliği bir yana, bu tür sarsıntılar piyasalarda da bir belirsizlik dalgası yaratıyor. Motorin fiyatlarına gece yarısından itibaren gelen 2,92 TL'lik zam, bu dalganın en taze örneği.

Evet, zam sonrası İstanbul'da motorin 82,65 TL, Ankara'da ise 83,75 TL seviyesine yükselmiş durumda.

Maliyetler artarken, insanların güvende hissetme ihtiyacı da mı değişiyor, yoksa sadece ekonomik bir baskı mı bu?

Kayseri'deki o genç çocuğun başına gelen olay bambaşka bir güvenlik zafiyeti, otostopçuların neden şiddete başvurduğu henüz meçhul.

Asıl mesele, bu sosyal gerilimin altına gizlenen devasa bir finansal hareketlilik. Gram altın 7 bin 100 lira sınırını aşarak tarihi bir zirve gördü.

Bloomberg HT verilerine göre altın gün içinde 7 bin 156 lira seviyesini bile test etti.

Altın yükselirken Merkez Bankası'nın fiziki altınların sisteme kazandırılması düzenlemesini kaldırması çok kritik bir hamle. Bu, piyasadaki likiditeyi ve altın talebini doğrudan etkileyecek.

Bu hamle, vatandaşın elindeki altını sisteme sokma motivasyonunu kırabilir mi?

Bence de riskli, çünkü 2022'den beri uygulanan bu mekanizma bir nevi altın-TL dönüşüm köprüsüydü.

Merkez Bankası'nın bu kararını 22 Ağustos tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan iptal kararı ile tescillediğini belirtmeliyim.

Yani hem enerji maliyetleri hem de altın piyasasındaki bu yeni kurallar, ekonomik dengeleri yeniden mi kuruyor?

Görünen o ki, hem maliyet hem de varlık yönetimi açısından çok daha sert bir döneme giriyoruz.

Acı kayıplar, artan maliyetler ve değişen finansal kurallarla dolu bir günü geride bırakıyoruz; yarın sabah piyasaların bu yeni kurallara nasıl tepki vereceğini konuşmak üzere veda ediyoruz, iyi akşamlar.