Merkez Bankası Kararı Öncesi Piyasa Bekleyişi ve Ahbap Operasyonu

Piyasanın tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığı bir sabahın hemen ardından, bu yükselişi sadece bir ralli olarak savunmak oldukça zor olacak.

Bugün Merkez Bankası'nın faiz kararıyla piyasa yönünü tayin edeceği, bir yandan sanayi üretimindeki daralmanın, diğer yandan ihracat iklimindeki iyileşmenin çarpıştığı bir gündeyiz.

BIST 100 endeksinin güne yüzde 0,31 artışla 14.550,67 puandan başlaması, aslında piyasanın faiz kararından önce bir tür pozitif beklenti satın aldığını gösteriyor.

Ancak bu iyimser tabloya karşılık, TÜİK'in açıkladığı Temmuz verileri sanayi üretiminin yıllık yüzde 0,3 gerilediğini, yani tüm ana kollarda aylık bazda bir düşüş yaşandığını teyit ediyor.

İşte tam bu noktada risk başlıyor; Merkez Bankası faizi yüzde 37 seviyesinde sabit tutarsa piyasa bunu bir rahatlama olarak görüp yükselişi sürdürebilir ama sanayi üretimi zaten gerilerken bu durum reel sektör üzerinde daha fazla baskı yaratabilir.

Bu durumu, şampiyonluk yarışında önde olan bir takımın, hücum hattını güçlendirmek yerine savunma yaparak puan korumaya çalışmasına benzetebiliriz; riskli bir taktik.

Ben katılılamayacak bir noktaya parmak basıyorum; faiz sabit kalırsa sanayi üretimi üzerindeki baskı artar, bu da ekonomide bir durgunluk sinyalidir.

Bence tam tersi, sanayi zaten düşük performans sergiliyor, faiz indirimini beklemek yerine mevcut dengenin korunması piyasayı ayakta tutar.

Veriler sanayinin zaten yüzde 1 gerilediğini söylüyor, faiz yüksek kaldıkça bu düşüşün ivme kazanması kaçınılmaz.

Ama ihracat iklim endeksinin 52,7 ile 27 ayın zirvesine çıkması, sanayiye dışarıdan bir can suyu gelebileceğini gösteriyor.

İhracatın iyileşmesi tek başına yeterli değil, maliyetlerin de bu iyileşmeye ayak uydurması lazım.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın ağustos ayı için belirttiği talep iyileşmesi ise sanayideki bu daralmaya karşı bir direnç noktası oluşturabilir.

Yani oyunun skor tabelası karışık; bir tarafta sanayi düşüyor, diğer tarafta ihracat atağa kalkıyor.

Asıl mesele şu; Merkez Bankası'nın faizi sabit tutması, sanayideki bu yüzde 0,3'lük yıllık daralmayı derinleştirecek bir maliyet yüküne mi dönüşecek?

Kaan'ın işaret ettiği bu maliyet-üretim çelişkisi, aslında bugün saat 14.00'te verilecek kararın sadece bir rakam değil, bir ekonomi stratejisi olduğunu kanıtlıyor.

Peki, bu piyasa dengeleri kurulmaya çalışılırken, arka planda gerçekleşen ve oyunun kurallarını değiştirebilecek operasyonel düzenlemeler neler?

Piyasa beklerken biz odağımızı bir yanda denizde can pazarı yaşanan bir felakete, diğer yanda ise güven sarsan bir soruşturmaya çeviriyoruz.

Filipinler'deki MV June Aster gemisinde çıkan yangın sonrası 134 kişiden 87'sine hâlâ ulaşılamıyor, Noemi Cayabyab'ın paylaştığı verilere göre arama çalışmaları sürüyor.

Bu felaketin yarattığı kaosun yanında, Türkiye'deki Ahbap soruşturmasındaki 4,3 milyar liralık bağış trafiği çok daha sistematik bir güven kaybına işaret ediyor.

Kaan, bu rakamların içindeki o boşluk tam olarak neyi gösteriyor?

Toplanan 4,3 milyar liranın 4,2 milyar liralık kısmının harcandığı belirtiliyor ama asıl soru işareti bu tutarın kullanım kanalları.

Ama Kaan, savcılığın ifadesiyle 950 milyon liralık bölümün belirli tarihler arasında farklı bir şekilde yönetildiği iddia ediliyor, bu bir çelişki değil mi?

İtiraz ediyorum, bu bir çelişki değil, tam olarak inceleme konusu olan o finansal döngünün kendisi.

Bu durum, hazırlıksız yakalanan bir organizasyonun sahada verdiği ağır bir mağlubiyet gibi; güven bir kez kırıldı mı toparlamak çok zor.

Denizde kaybolan hayatlar ve sarsılan güven duygusuyla bugünü kapatıyoruz; yarın sabah yeni verilerle yine buradayız, hoşça kalın.