Borsa Kan Kaybediyor, Orta Doğu'da Tansiyon Tırmanıyor

Yüzde 1,62'lik bir kayıpla açılan BIST 100 endeksi; bugün borsada düşüşün derinliği ve Şimşek'in piyasayı sakinleştirmeye yönelik mesajlarını konuşuyoruz.

Endeks, Cuma günü 12.899,35 puandan kapanmıştı; bugün ise 12.689,87 puanla güne başladı.

Bankacılık endeksi yüzde 1,59, holdingler ise yüzde 2,24 değer kaybetti; bu durum piyasadaki satış baskısının ana taşıyıcısı konumunda.

Grafikler düşüyor ama bu düşüşün sokaktaki yatırımcının cebine yansıması çok daha sert olacak.

Bence Şimşek'in piyasa bozucu işlem yapmayanlara dokunulmayacağı açıklaması bu paniği dindirmek için yeterli bir güvence.

Güvence mi? Piyasa zaten sarsılmış durumda, bu açıklamalar sadece geçici bir pansuman gibi duruyor.

Tam tersi, reel sektörün üretim ve istihdam kapasitesinin korunacağı vurgusu doğrudan sistemik bir riskin önüne geçmeyi hedefliyor.

Katılmıyorum, likidite sağlanacağı söyleniyor ama yatırımcı şu an sadece kaybettiği paraya bakıyor.

Ancak Adalet Bakanlığı ile koordinasyon vurgusu, soruşturmanın kapsamının sınırlandırıldığını gösteren rasyonel bir adım.

Sınırlandırılsa bile belirsizlik bittiğinde herkes masaya oturacak, o zamana kadar herkes kaçıyor.

Kaan piyasa istikrarına, Meral ise sahadaki belirsizliğe odaklanıyor; peki bu tansiyonun Orta Doğu'daki hareketlilikle bir bağı var mı?

Bağlantı çok doğrudan; borsadaki bu dalgalanmanın sebebi sadece ekonomik veriler değil, bölgedeki siyasi radikalleşmenin yarattığı öngörülemezlik.

Bu radikalleşme somut söylemlere dönüşmüş durumda; Smotrich Batı Şeria'da Gazze'deki yıkımın benzerinin yaşanmasını ve Filistin yönetiminin tamamen ortadan kaldırılmasını istiyor.

Bu sadece siyasi bir söylem değil, doğrudan bir yerinden etme planı gibi duruyor.

Kesinlikle, Ben-Gvir'in X üzerinden yaptığı paylaşım da bunu kanıtlıyor; Filistinli esirlerin idamı ve sürgün politikasından bahsediyor.

Evet, Ben-Gvir gelecekte Savunma Bakanı olursa bu idamları gerçekleştireceğini açıkça belirtti.

Bu durum, bölgedeki tüm dengelerin maç başlamadan bozulması gibi bir şey; oyun kuralları artık yok.

Peki bu söylemler Mısır gibi komşu ülkeleri nasıl etkileyecek?

Mısır Dışişleri Bakanlığı çoktan yazılı bir açıklama yaparak bu tek taraflı ve gerginliği tırmandıran çağrıları kınadı.

Mısır'ın bu sert duruşu, Kudüs'teki statükonun korunması konusundaki hassasiyetinden kaynaklanıyor; yani diplomatik kanallar ciddi bir tıkanma noktasında.

Siyasi söylemlerin bu sertliği bölgedeki tüm aktörleri karşı karşıya getiriyor; peki Güney Afrika'da gece yarısı patlak veren o kanlı olay tüm bu gerilimi başka bir boyuta mı taşıyacak?

Gerilimin boyutu sadece diplomatik değil, doğrudan sokağın güvenliğiyle de ilgili; Johannesburg'un Wedela yerleşimindeki barda sekiz silahlı kişi AK-47 tipi tüfeklerle ateş açarak 17 kişiyi öldürdü.

Sadece barda mı kalıyor bu durum?

Hayır, hemen ardından Cape Town yakınlarındaki Lwandle bölgesinde de bir eğlence mekanına saldırı düzenlendi ve toplam can kaybı 27'ye ulaştı.

Bu saldırıların organize yapısı, devletin güvenlik mekanizmalarının bu tip yüksek profilli hedefleri korumada yetersiz kaldığını gösteriyor.

Grafiklerle değil, insanların can güvenliğiyle ilgileniyoruz burada; bu kadar silahın ortalıkta olması ne demek?

Bu durum, savunma hattının tamamen çöktüğü bir maç gibi; saldırganlar sahaya hiç hazırlıksız yakalanmış bir emniyet teşkilatı gibi girmişler.

Peki, bu güvenlik boşluğu sadece fiziksel saldırılarla mı sınırlı kalacak, yoksa dijital dünyada da benzer bir açık mı var?

Aslında bu sorunun cevabı İçişleri Bakanlığı'nın az önce paylaştığı verilerde çok net görünüyor. Son 5 günde 25 ilde düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 473 şüpheli yakalandı.

Sadece yakalamak yetmiyor, bu suçlar doğrudan insanların cebine dokunuyor.

Meral'in değindiği nokta çok kritik; çünkü yakalanan 286 kişinin tutuklanması, suçun sadece bir siber saldırı değil, aynı zamanda bir mal varlığı aklama meselesi olduğunu kanıtlıyor.

Evet, Bakanlık suç kapsamına nitelikli dolandırıcılık ve yasa dışı bahsin yanı sıra çevrim içi çocuk müstehcenliğini de ekledi.

Bu, rakibi sahada değil, tamamen oyunun kurallarını değiştirerek avlamak gibi bir şey.

Peki, bu operasyonların çapı suç ağlarının ne kadar derine indiğini mi gösteriyor, yoksa sadece bir temizlik mi?

Operasyonların kapsamından ziyade, bu sarsıntının piyasadaki maliyet dengelerini nasıl değiştireceğine bakmak lazım; 1 Ekim'de döviz ve akaryakıt tarafında iki büyük değişim kapıda.

Değişimler için tarih netleşti; Merkez Bankası döviz dönüşüm desteğinde 1 Ekim'de daha esnek bir talimatla yeni döneme geçiyor, eş zamanlı olarak 4 Mart'tan beri uygulanan eşel mobil sistemi de aynı gün sona eriyor.

Eşel mobilin kalkması demek, pompadaki fiyatın artık sadece petrolle değil, direkt vergilerle dalgalanması demek.

Meral haklı, çünkü eşel mobil sisteminin devreden çıkmasıyla benzin fiyatlarındaki o dengeleme mekanizması kalkmış olacak.

Grafiklerle değil, kasadaki farkla ilgileniyorum; bu sistem kalkınca benzin fiyatı doğrudan yukarı mı fırlayacak?

Veriler şunu söylüyor; mevcut durumda benzinde 4,43 TL olan ÖTV'nin koruyucu etkisi kalkınca, küresel dalgalanmalar doğrudan fiyata yansıyabilir.

Bakan Şimşek'in ifadesiyle, döviz tarafındaki yeni düzenleme ihracatçıya üretim ve tedarik yoluyla kolaylık sağlamayı hedefliyor.

İhracatçının kolaylığına bakıyoruz ama benzin fiyatı artınca nakliye maliyeti her şeyin fiyatına biniyor.

Bu durum, maçın ortasında hakemin VAR kararlarını tamamen devre dışı bırakıp oyunu tamamen kaosa bırakması gibi bir belirsizlik yaratıyor.

Maliyetlerin bu kadar hızlı değişeceği bir ortamda, şirketlerin döviz karşısındaki yeni manevra alanı bizi nereye götürecek?

Belirsizlik sadece finans piyasalarında değil, hayatın her alanında farklı biçimlerde karşımıza çıkıyor.

Hukuk ve güvenlik tarafında çok ağır bir gelişme var; Daltonlar davası sanığı Zafer Boyun, İzmir'deki cezaevinde geçirdiği kalp krizi sonrası hayatını kaybetti.

Bu, 362 sanığın yargılandığı o devasa dosyanın seyrini nasıl etkiler, asıl soru bu.

Dosyalar ne olursa olsun, sokaktaki adam bu karmaşadan yorulmuş durumda.

Boyun, İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesi'nden 6'sı ağırlaştırılmış olmak üzere toplam 12 kez müebbet hapis cezası almıştı; naaşı şimdi kesin neden için Adli Tıp'a sevk edildi.

Hukukta da bir maçın son dakikasında kırmızı kart çıkması gibi bir durum bu.

Spor dünyasında ise benzer bir gerilim, Fenerbahçe'nin mali genel kurulunda yaşandı; Aziz Yıldırım, Ali Koç dönemindeki transfer taksitlerinin ödenmemesi sebebiyle önceki yönetimi ibra etmeyeceğini açıkladı.

Yıldırım'ın iddiası çok net: En-Nesyri transferi için gereken 6 milyon euroluk taksit ödenmediği için FIFA süreci başlatmış.

Yine mi ödenmeyen taksitler?

Maalesef, bu durum kulübün transfer bütçesini tamamen felç eder.

Aslında bu sadece bir kulüp meselesi değil, bir yönetim disiplini sorunu.

Mesele disiplin de değil, bütçe yönetilemiyor.

Katılmıyorum, sorun bütçenin olmaması değil, nakit akışının planlanamaması; 19 milyon 500 bin euroluk bir yatırımın taksit takviminin bu kadar karışması mali bir hata.

Mali disiplinsizlik tartışılırken, doğanın da kendi kurallarıyla bizi uyardığı bir döneme giriyoruz.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Ankara'dan İstanbul'a, Bursa'dan Konya'ya kadar 19 il için sarı kodlu kuvvetli yağış uyarısı yayımladı.

Yine sel, su baskını riski; pazar fiyatları zaten uçmuşken bir de bu yağışlar ulaşımı ve sebzeyi vurur.

Marmara'nın doğusunda ve İç Anadolu'da etkili olacak bu yağışlar, lojistik maliyetlerini de yukarı çekebilir.

Geleceği okumak için bazen gözümüzün içine, yani en temel verilerimize bakmamız gerekiyor.

Seul Ulusal Üniversitesi'nden bilim insanları, yapay zeka destekli retina taramasının biyolojik yaşlanmayı tespit edebildiğini duyurdu; 30 bin görselle eğitilen sistem, hücresel yaşlanmayı yüksek hassasiyetle ölçüyor.

Bu, sağlık sektöründe veri odaklı bir devrimin habercisi gibi görünüyor.

Hukuktan spora, doğadan teknolojiye kadar gündem çok katmanlı; bugünlük bu kadar, yarın yeni gelişmelerle yine buradayız; teşekkürler ekip.

Bakalım yarın sabah hangi veriler masamızı meşgul edecek?

Aslında bugünlük bu kadar diyerek kapatmaya çalışsak da masada henüz konuşulmamış, günün diğer başlıkları da var; Elif, sabah saatlerinden itibaren gelişen o ağır haberle başlayabilir miyiz?