Hürmüz'de Patlama, Trump'tan Rusya Hamlesi ve Türkiye'de Yeni Dönem

Trump'ın Rusya yaptırımlarını bir gecede askıya almasını ulusal çıkar diyerek savunması, bu masada rasyonalite tartışması açacak kadar zor bir hamle.

Aslında bu bir rasyonalite meselesinden ziyade, Lindsey Graham Yasası'nın yürürlüğe girmesine sadece iki gün kala kullanılan çok hızlı bir manevra.

Beyaz Saray'ın ifadesiyle bu muafiyet, Trump veya üst düzey yetkililer yeni bir karar verene kadar sürecek şekilde tanımlandı.

Bu durum, enerji piyasalarındaki belirsizliği artırırken Rusya ile olan ticaret kanallarını da bir anda yeniden açmış oldu.

Bu hamle, maçın bitimine iki dakika kala hakemin penaltıyı iptal edip oyunu durdurması gibi bir şey; tüm taktiksel diziliş çöktü.

Oyun benzetmesi biraz fazla iyimser kalıyor, burada doğrudan küresel enerji arz güvenliğiyle oynanıyor.

Enerji arzı tartışılırken Hürmüz Boğazı'ndan gelen haberler durumu daha da gerginleştiriyor; DMO, bir süper tankerin mayına çarptığını açıkladı.

Tankerin kapasitesi 2 milyon varil ham petrol, bu rakam bir stadyumun doluluk oranından bile çok daha büyük bir felaketi temsil ediyor.

O stadyum benzetmesi çok uçta kalmış, 2 milyon varil petrolün piyasadaki fiyat etkisi çok daha somut bir maliyet demek.

Peki, Hürmüz'deki bu patlama ve Trump'ın MOAB bombası üzerinden kurduğu o sert retorik, bölgesel bir savaşı tetikleyecek kadar yakın mı?

İran Savunma Bakan Vekili İbnu’r Rıza, Trump'ın bombaların anası açıklamasına yanıt vererek olası bir saldırının ABD'nin küresel itibarına zarar vereceğini söyledi.

Bu gerilim hattı Türkiye'nin güvenlik ve siyaset dengelerini nasıl etkileyecek?

Dışarıdaki bu patlama riski ve Trump'ın sert dili, içerideki yapısal değişimlerin gölgesinde kalıyor mu, yoksa yeni bir dönemin eşiğinde miyiz?

Aslında içeride çok somut bir hukuki zemin oluştu; Mehmet Uçum, 7595 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle artık bir 'çözüm süreci' değil, 'geçiş süreci' dönemine girildiğini netleştirdi.

Uçum'un bu tanımı aslında stratejik bir risk yönetimi gibi duruyor; çünkü 18 Ağustos'ta yayımlanan o çerçeve yasa, devletin güvenlik mekanizmalarını tamamen devre dışı bırakmadan yeni bir siyasi alan açmayı hedefliyor.

Bu durum, maçın devre arasında kuralların yeniden yazılmasına benziyor; takımlar sahada hala var ama oyunun temposunu artık yeni bir yönetmelik belirleyecek.

Ben buna biraz daha temkinli bakıyorum, çünkü kurallar değişse de sahadaki oyuncuların motivasyonu hala belirsiz.

Ancak sürecin kronolojisi gösteriyor ki, bu bir anlık karar değil; Ağustos 2024'teki Ahlat ve Malazgirt konuşmalarından bu yana ilmek ilmek işlenmiş bir süreçten bahsediyoruz.

Doğru ama bu geçişin maliyeti ve siyasi karşılığı, geçen yılın aynı dönemindeki gerginlik seviyeleriyle kıyaslandığında çok daha yüksek bir belirsizlik barındırıyor.

Bu belirsizlik, bir futbol takımının transfer döneminde henüz imzalar atılmadan şampiyonluk yarışı planlamasına benziyor, çok riskli.

O zaman ben de bu riskli planlamayı, bir yatırımcının henüz faiz kararını görmeden tüm portföyünü değiştirmesine benzeteyim.

Yani her iki bakış da aslında aynı belirsizlik noktasında birleşiyor; bir yanda yeni bir hukuk düzeni, diğer yanda hala test edilen bir denge.

Kesinlikle, ve bu dengenin bir parçası da Bağdat'taki İİT zirvesinde Türkiye'nin devredeceği yeni rol olacak.

Görünen o ki Türkiye hem içerideki bu yeni hukuki geçişle hem de dışarıdaki diplomasi trafiğiyle çok katmanlı bir sınav veriyor; bugünlük bu kadar, yarın sabah yeni gelişmelerle yine buradayız, teşekkürler.