Cumhuriyetin 103.

Cumhuriyet'in 103. yılında, Ankara'daki o 101 pare top atışının yankısı yerine bugün İstanbul'da sağanak yağmurun sesini duyuyoruz. Masada bugün kutlamaların ruhu ile doğanın gerçekliği arasında sert bir çatışma bekliyorum; Elif verilerle, Selin ise sokaktaki o eksiklik hissiyle karşı duracak.

Durum tam olarak bu; İstanbul Valiliği, Vatan Caddesi'ndeki resmi kortej geçişinin şiddetli yağış nedeniyle ileri bir tarihe ertelendiğini resmen duyurdu. Kutlamalar şu an saat 10.30'daki Cemal Reşit Rey Konser Salonu programına kaydırılmış durumda.

Bu aslında büyük bir hayal kırıklığı, çünkü insanlar o kortejin coşkusunu sokakta, kalabalığın içinde yaşamak istiyordu. Bir konser salonuna sığdırılmış bir kutlama, o kolektif bayram havasını tam olarak karşılayamaz.

Burada bir hukuki prosedürden ziyade bir idari karar söz konusu, ancak erteleme kararı alınırken vatandaşın mağduriyetinin nasıl giderileceği de önemli.

Aslında Elif, sadece İstanbul değil, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 27 il için verdiği sarı ve turuncu kodlu uyarılar çok daha geniş bir tablo çiziyor. Antalya Demre'de yollar kapalı, Bodrum'da bir hamile kadın ekiplerce kurtarıldı; yani mesele sadece protokolün ertelenmesi değil.

Katılıyorum, ben şunu söylemeliyim ki; insanlar evinde yağmur izlerken bayram coşkusunu nasıl hissedecek?

Bence meseleyi sadece duyguya indirgemeyelim; burada bir güvenlik ve can sağlığı önceliği var.

Harun haklı, çünkü Dalaman'da 5 kişi ve 33 hayvan mahsur kalmış durumda, yani risk somut.

Yani Selin'in bahsettiği o 'eksiklik hissi' ile Harun'un vurguladığı 'güvenlik zorunluluğu' tam olarak bu noktada çarpışıyor.

Tam tersi, bu bir çarpışma değil, idarenin can güvenliğini koruma yükümlülüğüdür.

Ancak protokolün ertelenmesiyle yağışın yarattığı o kaosun birleşmesi, kutlama takviminde bir belirsizlik yarattı.

Belirsizlik değil, bir nevi bayramın evlere taşınması gibi düşünsek?

Selin, bu bir teselli olabilir ama sahadaki sel baskınları ve ulaşım aksamaları bu teselliyi zorlaştırıyor.

Peki, bu hava muhalefeti sadece kutlamaları mı ıslattı, yoksa İspanya'daki tren felaketinde gördüğümüz gibi altyapıdaki o büyük ihmaller zinciri mi devreye giriyor?

İspanya'daki tablo sadece hava durumuyla ilgili değil, Elif, ses kayıtları meselenin merkezine çok daha karanlık bir noktayı koyuyor.

Kesinlikle, El País'in yayınladığı kayıtlar Madrid Atocha Ana Kontrol Merkezi'ndeki bir ihmali işaret ediyor. Urda Tren İstasyonu'ndaki sistem arızası sonrası kontrol merkeze geçtiğinde, görevli hattı tıkayan trenin durumunu teyit etmeden arkadan gelen trene normal hızda seyretme talimatı vermiş.

Bu sadece bir teknik hata değil, o vagonlardaki insanların hayatının hiçe sayılması demek. 68 canın kaybı, bir sistemin değil, bir karar anının trajedisi.

Ancak burada bir ayrım yapmak lazım; ses kayıtları bir ihmali gösterse de bunun doğrudan bir suç teşkil edip etmediği yargı sürecinde belli olacak.

Emiliano Garcia-Page'in verilerine göre can kaybının 68'e yükselmesi, yani 44 kişi Iryo, 24 kişi Renfe trenindeyken, bu ihmalin boyutunu daha da ağırlaştırıyor.

Katılmıyorum, ihmal ile kasıt arasındaki çizgi burada çok kritik.

Ama kayıtlar açıkça görevlinin teyit almadığını söylüyor, Harun.

Kayıtlar ihmali kanıtlayabilir ama bu durumun bir 'olası kast' mı yoksa 'taksir' mi olduğu, görevlinin o anki psikolojik durumuna ve protokollerin nasıl yazıldığına bağlı.

Yani teknik bir arıza, insan eliyle bir felakete dönüşmüş diyebiliriz; teşekkürler ekip, yarın sabah İtalya'daki ekonomik dalgalanmaları konuşacağız.