Dünya Yanarken Liderlerin Oyunları: Diplomasi, Yangınlar ve Sarsıntılar

İstanbul Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nda, Bosphorus Diplomasi Forumu'nun kapanışında yankılanan o cümle, bugün siyasetin tüm dengelerini sarsacak gibi görünüyor: Terör meselesi geride bırakıldı.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, forumda yaptığı konuşmada 40 yılı aşkın süren ve binlerce can kaybına yol açan bu sürecin sona erdiğini açıkça ifade etti.

Bence bu, Türkiye'nin dış güvenlik mimarisinde yeni ve daha geniş bir oyun alanı açıyor, bu bir zayıflık değil aksine stratejik bir manevra.

Çetin, bu kadar iyimser olma; bu tür söylemlerin iç siyasetteki ekonomik paketlerin ve yeni güvenlik harcamalarının maliyetini nasıl etkileyeceğini hesaba katmalısın.

Peki, bu sadece bir söylem değişimi mi yoksa masadaki gerçek bir dönüşümün habercisi mi?

Dönüşümün rengini anlamak için önce sahadaki o sert suçlamalara bakalım: Mike Huckabee Lübnan'daki çocuk ölümleri konusunda topu doğrudan Hizbullah'a attı.

Huckabee, İsrail'in Deyr ez-Zahrani ve Ensar beldelerine yaptığı saldırılarda 11 kişinin öldüğünü kabul eden İsrail Başbakanlık Ofisi'nin paylaşımını alıntılayarak, Hizbullah'ın çocukları bilerek askeri bölgelere yerleştirdiğini iddia etti.

Bu suçlama, İsrail'in sivil kayıplar karşısındaki hukuki sorumluluğunu hafifletmeye yönelik stratejik bir hamle gibi görünüyor.

Bence bu bir hafifletme değil, aksine sahadaki gerilimi tırmandıracak bir provokasyon.

Çetin, bu kadar sert bir dilin bölgedeki çatışma maliyetini artıracağını öngörmüyor musun?

Aksine, bu tür net suçlamalar tarafların manevra alanını daraltıp çatışmayı daha hızlı bir sonuca zorlayabilir, yani bir tür 'ya hep ya hiç' durumu yaratıyor.

Bir yanda Lübnan'da yükselen bu sert suçlama dili, diğer yanda Trump'ın Kim Jong Un ile olan o eski 'dostluk' fotoğrafı; aradaki uçurum çok derin değil mi?

Trump, sosyal medya üzerinden paylaştığı Osaka ziyaretindeki fotoğrafa atıfla, Kim Jong Un ile çok iyi geçindiklerini ve gülümsedikleri çok an olduğunu belirtti.

Bir tarafta çocuk ölümleri üzerinden kurulan sert bir retorik, diğer tarafta eski bir dostluk vurgusu; acaba bu zıtlıklar küresel istikrarın yeni normali mi olacak? Şimdi bu yangının yerel etkilerine, yani Marmaris'ten Belçika'ya uzanan o felaket senaryolarına bakacağız.

Marmaris'te durum oldukça kritik; Yalancıboğaz ve Aksaz mevkilerinde alevler, karadan ulaşımın kısıtlı olduğu sahil kesimlerine kadar yayıldı. Bakan Yumaklı'nın paylaştığı verilere göre gündüz 7 uçak ve 17 helikopter havadan müdahale ederken, gece için 46 arazöz ve denizden destek veren çıkarma gemileri devreye alınmış durumda.

Marmaris'teki lojistik zorluk, aslında müdahale maliyetini ve riskini katlıyor. Karadan ulaşım sağlanamadığı için denizden destek alınması bir zorunluluk ama bu durum, operasyonun hızını ve yakıt/personel döngüsünü daha karmaşık bir hale getiriyor.

Bence denizden destek alınması operasyonun en doğru hamlesi.

Çetin, bu kadar büyük bir yangında sadece gemiyle çözüm beklemek biraz fazla iyimser değil mi?

Aksaz Deniz Üs Komutanlığı'na ait çıkarma gemilerinin sahada olması, sadece su taşımak değil, aynı zamanda bir lojistik üs kurmak demek; bu da karadaki ekiplerin üzerindeki yükü hafifletir.

Marmaris'teki bu yerel mücadele devam ederken, felaketin boyutu sadece Ege ile sınırlı kalmıyor; Avrupa'nın göbeğinde de benzer bir tablo var.

Kesinlikle, Belçika'nın Liege vilayetindeki Hautes Fagnes doğa koruma alanı şu an tarihinin en büyük yangınıyla boğuşuyor. Belga ajansının aktardığına göre 1600 hektarlık alan küle dönmüş durumda ve bu rakam, 2011'deki 1400 hektarlık rekoru geride bırakıyor.

Belçika'daki durumun vahameti, AB Sivil Koruma Mekanizması'nın devreye sokulmasıyla tescillenmiş. 3 helikopter ve 2 uçağın sevk edilmesi, yerel imkanların bu ölçekteki bir felaket karşısında yetersiz kaldığını gösteriyor.

AB mekanizmasının bu kadar hızlı çalışması aslında kurumların hazırlıklı olduğunu gösteren olumlu bir emsal.

Hazırlıklı olmak ile kapasite yetersizliği arasındaki çizgi çok ince; 1600 hektar bir doğa koruma alanı için geri dönülemez bir kayıp demek.

Yani bir tarafta deniz gücüyle aşmaya çalışılan bir kıyı yangını, diğer tarafta uluslararası yardım gerektiren bir Avrupa felaketi var.

Marmaris'te yangının çıkış saatiyle ilgili de bir belirsizlik hâlâ sürüyor; bazı kaynaklar 17.30, bazıları ise 18.00 diyor.

Alevlerin bu kadar hızlı yayılması, sadece iklimin değil, coğrafyanın da ne kadar sert bir oyun oynadığını gösteriyor; peki bu sarsıntılar sadece yüzeyde mi kalacak?

Sarsıntı sadece yüzeyde kalmıyor, Kolombiya'da can kaybı 294'e yükseldi ve UNGRD verilerine göre 320 kişi hâlâ kayıp.

Bu rakamlar, depremin 15 ildeki 448 kasabayı vurmasıyla birlikte, 115 bin 461 kişinin doğrudan etkilendiği bir insani krizin boyutunu gösteriyor.

Bence bu tablo, bölgedeki lojistik ağların hızıyla birleşirse felaketin yönetilebilir bir boyutta kalacağını düşündürüyor.

Çetin, 256 artçı sarsıntının kaydedildiği bir ortamda nasıl bu kadar iyimser olabiliyorsun?

Masada bugün roller değişti sanırım; peki bu sarsıntılar, yerel bir yıkımdan ziyade siyasetin yerel ve küresel yüzüne nasıl sirayet edecek?

Bunu açalım: Bir yanda jet ski yapan bir lider, diğer yanda rozet takan yeni üyeler; halkın öfkesi ile siyasetin büyüme iştahı nerede kesişiyor?

Fransa tarafında Paris Match dergisi, 14 Ağustos tarihli kapağında Macron'u Fort de Bregançon'da su sporları yaparken 'İktidardaki son yaz' başlığıyla verdi. Sosyalist Parti Birinci Sekreteri Olivier Faure bu durumu halktan kopukluk olarak nitelendiriyor.

Macron'un bu görüntülerinin yarattığı maliyet, sadece bir imaj kaybı değil; orman yangınları ve aşırı sıcaklar devam ederken halkın ekonomik yükünü hissetmesiyle birleşince yönetilemez bir algıya dönüşebilir.

Bence bu durum bir krizden ziyade, muhalefetin elindeki tek koz.

Hangi açıdan Çetin?

Liderlerin tatil görüntüleri her zaman gündemi meşgul eder ama asıl değişimi İzmir'deki tablo gösteriyor; Konak'ta CHP'den ayrılan 500 kişinin AK Parti'ye geçmesi, yerel dinamiklerin aslında ne kadar akışkan olduğunu kanıtlıyor.

Konak İlçe Başkanı Mehmet Sait Başdaş, son 5-6 ayda 2 bin 200 yeni üye kaydettiklerini ve hedefinin 2029 yerel seçimleri olduğunu belirtti.

İşte risk burada başlıyor; yereldeki bu sayısal artışın, genel siyasi eğilimle ne kadar uyumlu olduğu henüz belirsiz.

Siyasetin bu yerel hareketliliği, yarın sabah Kocaeli ve Ordu hattında bambaşka bir tabloyla karşımıza çıkabilir.

Siyasetin bu yerel hareketliliği, yarın sabah Kocaeli ve Ordu hattında bambaşka bir tabloyla karşımıza çıkabilir. Masadaki asayiş ve toplumsal olaylar gündemimizi kapatırken, Kocaeli'deki o karanlık olaydan başlayalım.

Kocaeli'nin Dilovası ilçesindeki Tavşancıl Sahil Parkı'nda 11 Ağustos'ta işlenen cinayetin detayları netleşiyor. Kocaeli Emniyet Müdürlüğü Cinayet Büro ekipleri, M.K.'yı öldüren M.Ö. ile birlikte olayla bağlantılı olduğu düşünülen R.Y. ve V.U.'yu yakaladı; üç şüpheli de Gebze Adliyesi'ne sevk edildi.

Bu tür vakaların kamuoyundaki karşılığı, güvenlik algısını doğrudan sarsıyor. Özellikle park gibi kamusal alanlarda gerçekleşen bu tür saldırılar, yerel düzeyde bir huzursuzluk potansiyeli taşıyor.

Huzursuzluk yerine hızlı müdahaleye bakmak lazım. Emniyetin üç şüpheliyi kısa sürede yakalamış olması, soruşturmanın takibi açısından olumlu bir emsal.

Yalnızca yakalamak yetmiyor, bu tür suçların arka planındaki sosyal dinamikler çözülmedikçe risk devam eder.

Güvenlik açıklarının kapandığını söylemek zor; Ordu'daki o görüntüler de asayişin sadece suçla değil, sorumlulukla da ilgili olduğunu gösterdi.

Ordu'nun Korgan ilçesinde, 13 Ağustos Perşembe sabahı saat 09.30'da bir otomobil köpeğe çarpıp kaçtı. Evin güvenlik kamerasına yansıyan görüntülerde, Canan Ö.'nün bahçe kapısını açmasıyla yola fırlayan köpeğe çarpıp hızla uzaklaşan sürücü net bir şekilde görülüyor; olay sonrası 10 yaşındaki çocuk bayıldı.

Kaçan sürücünün tespiti artık teknolojiyle çok daha kolay.

Teknoloji kolaylaştırsa da bu tür kaçışlar toplumdaki adalet duygusuna zarar veriyor.

Günün tüm bu ağır ve gergin havasını, sahadan gelen bir başarıyla dağıtalım; basketbol sahasında millilerimiz ne durumdaydı?

A Milli Kadın Basketbol Takımı, Turkcell Basketbol Gelişim Merkezi'nde Portekiz ile yaptığı hazırlık maçını 56-44 kazandı. İlk çeyreği 14-2 önde kapatan takım, maçı Elif İstanbulluoğlu ve Sevgi Uzun gibi isimlerin de içinde bulunduğu kadroyla domine etti.

Hazırlık maçı olması skoru ikinci plana atıyor, asıl önemli olan bu disiplinin Dünya Kupası'na yansıması.

Bence bu galibiyet, takımın fiziksel hazırlık sürecinin doğru ilerlediğine dair çok güçlü bir veri sunuyor.

Kocaeli'den Ordu'ya, oradan da parkeye uzanan bu karmaşık günün sonuna geldik; yarın sabah yeni gelişmelerle yeniden buluşmak üzere, iyi geceler.