Gazze'de Diplomasi Trafiği ve Bir Devrin Sonu

Kahire'deki El-Alameyn kentinde Sisi ile Kushner'ın bir araya geldiği o sessiz görüşme odasından, Gazze'nin kaderini belirleyecek bir diplomatik tıkanıklık haberi yükseliyor. İsrail'in reddettiği yol haritası, bölgedeki tüm denklemi bir anda değiştirdi.

Türkiye dahil yedi ülkenin dışişleri bakanı, İsrail'in Donald Trump'ın Gazze Planı'na dair BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararıyla onaylanan yol haritasını reddetmesine karşı ortak bir kınama yayınladı. Bakanlar, bu tutumun Gazze'nin yeniden inşasını ve barış çabalarını baltaladığını belirtti.

Aslında burada sadece bir kınama yok, diplomatik bir izolasyon çabası var; zira Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan gibi aktörlerin aynı metinde buluşması, İsrail'in mevcut direncinin bölge ülkeleri nezdinde ne kadar maliyetli olduğunu gösteriyor.

Maliyetli görünüyor ama sonuç odaklı değil. İsrail, BM'nin onayladığı bir planı reddederek aslında masadaki tüm aktörlere, yani Trump yönetimine bile kendi kırmızı çizgilerini net bir şekilde göstermiş oldu.

Peki bu direnç, masadaki diğer aktörleri nasıl etkiliyor? Elif, Vatikan cephesinde durum ne?

Papa 14. Leo, pazar duasında Batı Şeria'daki şiddetin durdurulması çağrısında bulunarak iki devletli çözümün gerekliliğini vurguladı. Vatican News'e aktarılan bilgilere göre, Vatikan bu konuda uluslararası aktörleri harekete geçmeye davet ediyor.

Papa'nın çağrısı insani bir düzlemde çok güçlü ancak sahadaki askeri gerçekliklerle örtüşmüyor. Benzer bir durumda, geçmişteki benzer diplomatik çıkışların İsrail'in güvenlik doktrini üzerinde bir etkisi olmamıştı.

Çünkü mesele sadece bir çağrı değil, Sisi ve Kushner arasındaki o görüşmenin içeriği. Mısır'ın ABD ile stratejik iş birliğine vurgu yapması, ateşkesin sadece bir niyet beyanı değil, bir güvenlik mekanizması olarak kurgulandığını kanıtlıyor.

Hızlı bir tur yapalım; bu diplomatik çıkmazın sonu nereye varır? Tek cümle.

Görünen o ki, ekonomik yaptırımlar veya yeni bir güvenlik garantisi gelmeden bu tıkanıklık aşılmaz.

Bence bu durum, İsrail'in bölgesel ittifakları tamamen koparmasına neden olacak bir risk barındırıyor.

Şu an için sadece tarafların açıklamaları ve kınama metinleri teyitli, sahadaki bir kırılma henüz yok.

Tamam, yeterli. Çetin, riskin büyüklüğü konusunda haklı olabilirsin ama analizimiz henüz çok erken bir aşamada. Şimdi bu bölgesel gerilimin gölgesinde, Türkiye'nin kendi içindeki güvenlik ajandasında neler olup bittiğine bakalım.

Bir sonraki başlığımız Türkiye'nin İç Güvenlik Ajandası.

Diyarbakır'dan gelen veriler, sürecin sadece siyasi bir söylem değil, İçişleri Bakanlığı ekseninde operasyonel bir çerçeveye oturtulduğunu gösteriyor. Bakan Çiftçi, Meclis'ten geçen yeni kanun sonrası süreci tasfiye, teyit, denetim ve norma uygunluk olmak üzere dört ana başlıkta tanımladı.

Bu dört başlık, aslında devletin sahadaki kontrolü yeniden tesis etme niyetinin bir özeti gibi duruyor.

Elif'in bahsettiği o kanuni zemin, aslında devletin bu süreci yönetirken elindeki hukuki araçları ne kadar genişlettiğinin bir kanıtı.

Peki ya bu denetim aşamasında kurumsal dirençle karşılaşılırsa?

Çetin, konuyu hemen en kötü senaryoya çekme; şimdi hızlı bir tur yapalım, üç masadan da tek cümlelik net bir yargı istiyorum. Bu strateji sahada karşılık bulur mu?

Mekanizma kurulmuş görünüyor, ancak başarı tamamen denetim ayağının ne kadar şeffaf işleyeceğiyle bağlantılı.

Benim için asıl soru, bu 'tasfiye' aşamasının geri dönülemez bir maliyeti olup olmayacağı.

Bakanlık ise sürecin akamete uğramaması için tüm gücüyle destek vereceğini kesin bir dille beyan etti.

Anlaşıldı, her birinizin risk ve mekanizma okuması cebimizde kalsın. Şimdi rotayı biraz daha farklı bir alana, iş dünyasında ve sahalarda yaşanan o ani kopuşlara çevirelim.

Bir yanda kahve ve çikolata sektörünün dev ismi Birol Altınkılıç, diğer yanda Beşiktaş'ın sembol ismi Necip Uysal; sanki bir devir kapanıyor gibi. Elif, bu vedaların arka planındaki somut tabloyu bir özetle geçebilir miyiz?

Altınmarka Grubu kurucusu Birol Altınkılıç, 66 yaşında kalp krizi sonucu vefat etti; Beşiktaş ise 22 yıllık kariyerini noktalayan Necip Uysal için Tüpraş Stadyumu'nda bir veda töreni düzenledi.

Altınkılıç'ın kaybı sadece bir vefat değil, 1992'den bu yana Nestle ve Ferrero gibi devlerle yarışan bir ekolün liderinin kaybı demek. Kaan, bu ölçekteki bir kurucu figürün gidişi sektördeki pazar payını nasıl etkiler?

Görünen o ki, Altınmarka gibi kurucu odaklı yapılarda yönetim geçişi sancılı olabilir; ancak şirketin küresel tedarik zincirindeki konumu bu sarsıntıyı yumuşatabilir.

Benim bakış açım farklı, Necip Uysal örneğinde olduğu gibi kulüpler de artık sadakatten ziyade yeni nesil maliyet yönetimlerine odaklanıyor. 22 yıl bir kulüpte kalmak artık sürdürülebilir bir model değil.

Biraz sert oldu bu; Necip Uysal'ın 10 kupa kazanan mirasını sadece maliyet olarak mı görüyorsun Çetin?

Miras duygusaldır ama kulüp yönetimi rasyonel olmak zorundadır, veriler de bunu gösteriyor.

Tamam, konuyu dağıtmadan hızlı bir tur yapalım; Elif, Kaan, Çetin; bu iki veda hakkında tek cümlelik nihai yargınız nedir?

İş dünyasında büyük bir boşluk, sahada ise bir aidiyet sembolünün kaybı yaşanıyor.

Kurumsal yapıların şahıslardan bağımsızlaşma sınavı başlıyor.

Değişim kaçınılmaz, sadece vedalar bunu görünür kılıyor.

Herkesin kendi penceresinden bakışını not ettim. Şimdi tempoyu biraz daha düşürüp, gecenin karanlık yüzüne, o beklenmedik sarsıntılara, yani kazalara ve kayıplara odaklanalım.

Diplomasi trafiğinin ağırlığından sonra çok daha somut ve acı verici bir tabloyla karşı karşıyayız. Zimbabve'de Kariba Gölü'ndeki feribot faciasında ölü sayısı 80'e yükseldi; polis, 8 kişinin daha cansız bedenine ulaştığını ve hayatını kaybedenler arasında 18 çocuğun bulunduğunu teyit etti.

Bu sadece bir kaza değil, denetimsizliğin bedeli.

Elif, sadece Zimbabve değil, yerel haberler de oldukça ağır. Aydın'da bir otomobilin kanala devrilmesi sonucu 1 kişi öldü, İzmir Tire'de ise iki ayrı motosiklet kazasında 2 can kaybı var; biri 18 yaşında bir genç, diğeri 61 yaşında bir kadın.

Motosiklet kazalarındaki bu ölüm oranları, özellikle genç nüfusun trafikteki korunmasızlığını gösteren bir veri seti sunuyor.

Peki bu kayıplar sadece bireysel trajediler mi, yoksa sistemik bir boşluğun işareti mi?

Sistemik boyuta Hatay'dan bakarsak; Toros Tarım'dan çıkan işçi servisi ile bir tır kafa kafaya çarpıştı. Hayatını kaybeden kişinin kimliği konusunda kaynaklar arasında bir tutarsızlık var; kimi Mehmet Menteş diyor, kimi sürücü Mehmet S. diyor.

Hatay'daki bu durum, işçi taşımacılığındaki güvenlik protokollerinin ne kadar gri bir alanda kaldığını kanıtlar nitelikte.

Eskişehir'deki inşaat kazasını da eklemeliyiz; Haşim Çınar kolon iskelesinden düşerek hayatını kaybetti.

Evet, Çınar'ın üç katlı bir inşaatta kalıp ustası olarak çalıştığı ve dengesini kaybederek düştüğü bildirildi.

İş güvenliği mevzuatı kağıt üzerinde var ama uygulama aşamasındaki maliyet kaygıları her seferinde bir canın daha eksilmesine yol açıyor.

Maliyet değil, denetim mekanizmasının yokluğu asıl sorun.

Denetim olsa bile, Zimbabve'deki feribot örneğinde olduğu gibi altyapı yetersizliği bir noktadan sonra her şeyi felakete sürüklüyor.

Şimdi hızlı bir tur yapalım; bu haberlerin ardından tek cümlelik birer yargı istiyorum.

Kaan, ekonomi-politik masasından ne söylersin?

Güvenlik yatırımlarının ekonomik büyüme verilerinden daha geride kaldığı bir gerçek.

Çetin, güvenlik masası?

Önleyici tedbir alınmayan her kaza, aslında önceden yazılmış bir senaryodur.

Elif, haber merkezi?

Rakamlar ve kimlik karmaşaları, kriz anındaki veri yönetiminin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.

Teşekkürler. Bu ağır tabloyu bir kenara bırakıp, yarının umuduna, yani Paris'ten gelecek o altın madalya haberine odaklanacağız.

Defne Kurt Paris'te 59.21 ile Avrupa şampiyonu oldu, bu başarıyı hızlıca yorumlayalım; herkes tek cümleyle söylesin.

Defne Kurt 100 metre serbestte altın alırken, 50 metre serbestteki 27.13'lük gümüş derecesiyle turnuvayı iki madalyayla kapattı.

Bu derece, sporcu gelişiminin istikrarını ve teknik antrenman sürecinin meyvelerini rakamlarla kanıtlıyor.

Bence sadece bireysel bir başarı, federasyonun bu ivmeyi sisteme yayması gerekiyor.

Sistem meselesini sonra konuşuruz, şimdi bu madalyanın yarattığı motivasyonla günü kapatıyoruz; katkılarınız için teşekkürler, yarın sabah yeni gelişmeleri yine burada masada buluşmak üzere bekliyoruz.

İyi geceler.

Çetin, konuyu dağıtmadan hızımızı kesme; madalyanın rengi belli, başarı da net. Kapanış için teşekkürler ekip, yarın sabah spor dünyasındaki yeni kırılmalarla yine buradayız.