Orta Doğu'da Tansiyon Yükseliyor: İsrail'e Sert Tepkiler ve Altında Yeni Zirve

Bir devletin egemenlik hakları, başka bir ülkenin liderinin ağzından çıkan bir 'mesaj' ile esneyebilir mi? İsrail ile Türkiye arasındaki gerilim, bugün Ankara'da siyasi bir konsensüsün kapısını aralıyor.

Siyasi cepheden gelen açıklamalar oldukça sert; MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, İsrail'in Türkiye'nin sabrını sınadığını ve kışkırtıcı tutumdan vazgeçmesi gerektiğini yazılı bir metinle duyurdu.

Bahçeli'nin vurguladığı o 'müdahale teşebbüsü' meselesi, aslında ekonomi-politik masasında sabah konuştuğumuz o jeopolitik risk priminin bir yansıması gibi duruyor.

Ben buna sadece risk primi diyemem; bu, doğrudan bir egemenlik meydan okuması.

Aslında CHP kanadından gelen tepki de bu noktada birleşiyor; Kemal Kılıçdaroğlu, Netanyahu'nun 'Türkiye'ye mesaj verdik' ifadesini 'kaba bir saygısızlık' olarak tanımladı.

Kılıçdaroğlu'nun bu çıkışı, Netanyahu'nun Ebu Zuhur saldırısı sonrası kurduğu o üst perdeden dilin Türkiye iç siyasetinde nasıl bir ortak paydaya dönüştüğünü gösteriyor.

Netanyahu'nun bu dili kullanması, bölgedeki güvenlik mimarisini bir gecede çökertebilir; emsal olarak bakarsak, bu tarz provokasyonlar genelde karşı tarafın savunma refleksini değil, diplomatik izolasyonu tetikler.

Bu gerilim, bir yatırımcının portföyündeki risk dağılımını değiştirmesi kadar hızlı bir siyasi tepki yaratıyor.

Portföy kıyaslaması biraz hafif kalmıyor mu?

Belki öyle, ama siyasetin bu sertleşmesi piyasalar için de belirsizlik demek.

Ankara'daki bu ortak tavır, İsrail'in bölgedeki hareket alanını nasıl daraltacak, birazdan başka bir boyuta geçeceğiz.

Suriye'deki bu yapısal değişim, İran'ın bölgedeki caydırıcılık söylemiyle birleşince ortaya çok daha karmaşık bir güvenlik mimarisi çıkıyor.

Mazlum Abdi'nin Kamışlı'daki açıklamasına göre 29 Ocak'ta başlayan entegrasyon süreci, SDG'nin Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıklarına resmen katılmasıyla sonuçlandı.

Bu entegrasyonun ekonomik maliyeti, bir devletin sıfırdan bir ordu kurmasından çok daha ağır olabilir; bütçe kalemlerinin bu kadar hızlı birleşmesi rasyonel durmuyor.

Maliyetten ziyade asıl soru, bu yeni yapının sahadaki dengeleri nasıl bozacağı.

Şöyle düşünün, bu birleşme sanki iki farklı şirket birleşip tek bir yönetim kurmaya çalışıyor ama kasaları hala ayrı gibi.

Kaan, bu benzetme biraz fazla yumuşak kalıyor; burada şirket birleşmesi değil, bir devletin omurgasını yeniden inşa etme sancısı var.

Peki, İran tarafındaki o 'yıkıcı karşılık' mesajı bu yeni Suriye denkleminde nerede duruyor?

Tümgeneral Ali Abdullahi'nin 'ezici ve pişman edici' ifadesi, aslında Suriye'deki bu yeni yerel güçlerin ABD ile olan bağlarına bir gözdağı.

Abdullahi'nin mesajında özellikle savunma sanayisindeki gelişimin bir 'devrim' olduğu vurgulanıyor.

Görünen o ki, İran bu teknolojik gücü kullanarak bölgedeki yeni siyasi gerçeklikleri kendi lehine çevirmeye çalışacak.

Güvenlik mimarisi bu kadar hızlı değişirken, bu belirsizliğin cüzdanlarımıza yansıması ne olacak, asıl mesele o.

Aslında cüzdanlar çoktan tepki vermeye başladı bile; gram altın 21 Ağustos 2026 itibarıyla dört ay sonra ilk kez 7.000 TL barajını aşarak 7.019 TL seviyesini test etti. Ons altındaki bu ivme, haftalık bazda yüzde 3,5 ile 3,6 arasında bir primle birlikte üçüncü haftalık yükseliş serisine dönüştü.

Kaan'ın belirttiği o seviyeleri teyit edebilirim, spot altın cuma günü yüzde 0,5 değer kazanarak ons başına 4.540,18 dolara kadar yükselmiş durumda.

Bu yükselişi şöyle düşünün; bir gram altın almak artık orta segment bir akıllı telefon almakla neredeyse aynı maliyete geldi.

Telefon kıyaslaması çok hafif kalıyor, bu fiyat artışı artık bir tüketim tercihi değil, doğrudan bir savunma refleksi.

Peki, bu refleks rasyonel bir yatırım stratejisi mi yoksa sadece panik kaynaklı bir kaçış mı, hangisi daha ağır basıyor?

Bence panik daha ağır basıyor çünkü küresel belirsizlik arttıkça yatırımcı rasyonel veriye değil, sadece hayatta kalma içgüdüsüne bakıyor.

Veriler aslında bir miktar rasyonelliği de gösteriyor, ABD altın vadeli kontratlarının yüzde 0,6 artışla 4.596,60 dolara ulaşması piyasadaki beklentinin bir parçası.

Altın tarafındaki bu hareketlilik bittiğinde, gözümüzü biraz daha yerel ve stratejik bir kaynağa, Karadeniz'in derinliklerine çevirmemiz gerekecek.

Aslında İpek'in işaret ettiği o derinliklerden yeni bir rakam geldi; Sakarya Gaz Sahası'ndaki toplam rezerv miktarı 785 milyar metreküpe yükseldi.

Bu artış sadece bir sayı değil, 2020'deki ilk 320 milyar metreküplük keşfin üzerine neredeyse iki buçuk kat daha eklenmiş olması demek. Bunu şöyle düşünün; bir bardağı doldururken içine bir bardak daha değil, neredeyse iki buçuk bardak daha su eklemek gibi bir büyüme bu.

Bardağı doldurmak yetmiyor, o suyu eve ulaştıracak boru hattının maliyeti ve güvenliği asıl mesele.

Maliyet bir veri ama Amasra-1 ve Göktepe-3 kuyularından gelen bu veriler, birim maliyeti düşürecek ölçek ekonomisini sağlıyor.

Ölçek ekonomisi mi, yoksa sadece daha fazla risk mi?

Çetin'in risk uyarısı ile Kaan'ın büyüme verisi arasında bir denge kurmak lazım; peki bu rezerv artışı Türkiye'nin dışa bağımlılık denkleminde gerçekten neyi değiştiriyor?

Enerjideki bu bağımlılık tartışmasını bir kenara bırakıp, savunmanın deniz ayağına, yani somut üretim takvimine bakalım; STM'den gelen veriler ne diyor?

STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, Gölcük'teki etkinlikte Milli Hücumbot Projesi'nde tasarımın bittiğini ve prototip üretimine geçildiğini teyit etti. İlk prototipin bu yıl sonu veya gelecek yıl başında denize inmesi hedefleniyor.

Bu takvim, savunma sanayisindeki üretim hızının bir göstergesi ama maliyet açısından bakarsak; 7 adet İstif Sınıfı fırkateynin donatım sürecini yönetmek, devasa bir lojistik operasyon demek. Bu yoğunluğu, bir evin tüm odalarını aynı anda aynı hafta içinde dekore etmeye benzetebiliriz, hata payı çok düşük.

Ev dekorasyonuyla kıyaslamak biraz hafif kalmıyor mu?

Mekanizmayı anlatmaya çalışıyorum; bir yandan hücumbot prototipiyle yeni bir sınıf açılıyor, diğer yandan fırkateynlerin test süreçleri devam ediyor.

Benim bakış açım daha farklı; bu kadar çok projeyi aynı anda denize indirmeye çalışmak, gemilerin operasyonel hazır bulunuşluk sürelerini uzatabilir. Benzer bir durumda geçmişte test aşamasındaki donatım eksiklikleri, teslimat takvimini öngörülemez kılmıştı.

Yani bir yanda üretim hızı coşkusu, diğer yanda operasyonel risk endişesi var; peki bu denizlerdeki hareketlilik, mutfağımıza ve sofralarımıza nasıl yansıyacak?

Denizlerdeki hareketlilikten sofradaki güvenliğe geçiyoruz; çünkü bugün bakanlığın listesinde çok başka bir kriz var.

Tarım ve Orman Bakanlığı, Lüleburgaz merkezli bir firmanın sucuk ürünlerinde at ve eşek eti tespit edildiğini açıkladı. 'Kocaağa Çiftliği' markasıyla piyasaya sürülen ısıl işlem görmüş ürünlerin farklı partilerinde bu uygunsuzluk saptandı.

Bu durumun maliyeti sadece bir gıda skandalı değil, aynı zamanda güven endeksindeki sert düşüş. Geçen yılın aynı dönemindeki denetim sayılarıyla kıyasladığımızda, bu tür büyük ölçekli tağşişlerin tüketici üzerindeki psikolojik etkisi, ekonomik bir daralmadan daha hızlı hissediliyor.

Mesele sadece psikoloji değil, denetim mekanizmasının nerede tıkandığı.

Bana sorarsanız, bu bir sistem hatası; bir firmanın bu kadar farklı seri numarasıyla piyasaya ürün sürmesi, kontrolün üretim aşamasında çoktan kaybedildiğini gösteriyor.

Sistem hatası demek yerine, denetimlerin sadece sonuç odaklı olmasını eleştirmek lazım; yani ürün raftayken yakalanması, üretim bandındaki eksikliği örtbas etmiyor.

Peki, bu denetim eksikliği sadece gıdayla mı sınırlı, yoksa sokaktaki güvenlik de mi zayıflıyor?

Aslında güvenlik tarafında çok büyük bir operasyonun sonuçları geldi. İçişleri Bakanlığı koordinesinde 20 ilde düzenlenen operasyonda 580 kilogram uyuşturucu madde ve 62 bin 180 adet hap ele geçirildi.

6 milyon 747 bin kök kenevirin imha edilmesi devasa bir rakam ama bu, arzın bittiği anlamına gelmez.

Bu sayıları şöyle düşünün; ele geçirilen miktar, bir şehrin tüm uyuşturucu trafiğini bir günde kesmeye yetecek kadar büyük, ama operasyonun 20 ile yayılması pazarın ne kadar geniş olduğunu kanıtlıyor.

O rakamlar bir şehrin trafiğini kesmez, sadece bir bölgedeki dağıtım ağının geçici olarak felç olduğunu gösterir.

Anlaşılan o ki, yasa dışı ağlar hem mutfakta hem de sokakta çok derinlere sızmış durumda; peki bu suç örgütlerinin hareket alanı ne kadar daralıyor?

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Alihan Kuriş soruşturmasında yeni bir gelişme var. Marmaris'te yurt dışına kaçmaya hazırlanan Hilmi Tuna Kuriş ve Erhan Yılmaz yakalandı.

Daha önce 32 kişi hakkında tutuklama kararı verilmişti; bu yakalamalar, örgütlerin lojistik ve kaçış rotalarının artık daha sıkı izlendiğini gösteriyor.

Kaçış hazırlığının tespit edilmesi bir başarı olsa da, örgüt yapılarının bu baskıdan sonra daha yer altına inme riski her zaman masada.

Gıda güvenliğinden sokak güvenliğine, oradan organize suçlara kadar geniş bir tabloyla günü kapatıyoruz; teşekkürler ekip, yarın sabah yeni gelişmeleri konuşmak üzere görüşürüz.