Dünya Siyasetinde Sarsıntı: Trump'ın Tahmini ve Kıbrıs Hattı

2 dolar; Trump'ın petrol fiyatları için öngördüğü o uç nokta, bugün masamızın ana gündemi. Trump'ın seçim sonrası barış vaadiyle piyasaları nasıl sarsacağını konuşarak başlıyoruz.

Trump, Dublin'de İrlanda Başbakanı Micheal Martin ile görüşmeden hemen önce basın mensuplarına bu rakamları verdi. Karar.com'un aktardığına göre, savaşın bitişiyle fiyatların önce galon başına 3 dolara, sonra da kademeli olarak 2 doların altına düşeceğini iddia ediyor.

Bu tahmin, mevcut arz-talep dengeleri göz önüne alındığında oldukça radikal görünüyor. Geçen yılın aynı dönemindeki fiyat hareketlerine baktığımızda, jeopolitik risklerin fiyat üzerindeki baskısı bu kadar keskin bir düşüşü desteklemek için yeterli veriyi sunmuyor.

Bence bu bir piyasa analizi değil, tamamen siyasi bir manipülasyon denemesi. Seçim öncesi seçmeni rahatlatmak için petrol fiyatlarını aşağı çekme vaadi, gerçek bir enerji stratejisinden ziyade bir algı yönetimi gibi duruyor.

Bu tür beyanların hukuki bir bağlayıcılığı yok ancak yatırımcıların güvenini sarsma riski var.

Çetin'in şüpheciliğiyle masada bir sıfır öne geçtik; peki bu iddialar sadece birer vaat olarak mı kalacak yoksa küresel enerji koridorunda yeni bir hukuki ve siyasi savaş mı başlatacak? Kıbrıs hattındaki o gergin silah ambargosu meselesine geçmeden önce, bu petrol tahmininin gerçek maliyetini biraz daha deşelim.

Petrol tahminlerinin maliyeti zaten tartışılırken, asıl sarsıcı olan ABD'nin GKRY'ye yönelik silah ambargosunu 30 Eylül 2027'ye kadar uzatması; bu durum Doğu Akdeniz'deki enerji denkleminde maliyetleri değil, doğrudan güvenlik risklerini yukarı çekecektir.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı ve KKTC Dışişleri Bakanlığı bu karara ortak bir tepki gösterdi; KKTC tarafı açıklamasında bu adımın Kıbrıs Türk halkını yok saydığını ve silahlanma eğilimlerini tetikleyebileceğini belirtti.

Bence bu sadece bir uzatma değil, bölgedeki statükoyu bir tarafın lehine sabitleme girişimidir.

Ancak bu uzatma kararı uluslararası hukuktaki mevcut anlaşmalar çerçevesinde yapıldığı için doğrudan bir ihlalden söz etmek güç.

Çetin'in risk odaklı okumasıyla masada bir bir olduk; peki bu silahlanma süreci gerçekten bir çatışma tetikleyicisi mi yoksa sadece kağıt üzerinde bir caydırıcılık mı?

Benim tahminim, bu silahların sahaya inmesiyle Doğu Akdeniz'deki denge mekanizması geri dönülemez şekilde bozulacak.

Çetin yine şüpheci tarafta kaldı; peki bu gerginlik sadece askeri bir hazırlık mı yoksa arka planda dönen çok daha farklı bir dosya mı var? Dosyalar Açılıyor: Kuriş ve Kozinoğlu meselesi neyi gizliyor?

Aslında meselenin özü, bu iki ayrı dosyanın kesiştiği noktada suç örgütlerinin siyasi figürlerle kurduğu temasın derinliği. Ankara'daki soruşturmada Mahmut Kösemusul'un, 17-25 Aralık sürecinden hemen önce Denizolgun ve Aşoğlu ile görüştüğünü beyan etmesi, suç ekonomisinin siyasetle nasıl iç içe geçtiğini gösteriyor.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın dosyasına giren bu tanık ifadeleri, Alihan Kuriş'in suç örgütü ile FETÖ arasındaki temas girişimlerini de kapsıyor.

Burada kritik olan, tanık beyanlarının tek başına bir suç delili teşkil etmediği gerçeğidir. Savcılıkların bu ifadeleri somut delillerle destekleyip desteklemeyeceği, soruşturmanın seyrini değiştirecektir.

Bence bu sadece bir temizlik operasyonu değil, geçmişteki karanlık yapıların yeni bir hesaplaşması.

Çetin yine riskleri büyütüyor; bir sıfır, Çetin'in şüpheci okumasına.

Ancak Kozinoğlu dosyası çok daha farklı bir boyutta; Silivri'deki o dönemki koşulların sorumluluğu için artık somut adımlar atılıyor.

Evet, 10 Eylül'deki ikinci operasyon sonrası Selahattin Günday, Özlem Uslu ve Emre Atmaca tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Gözaltı süreci tamamlanmış ve tutuklama kararları verilmiş, yani dosya artık iddianame aşamasına doğru evriliyor.

Katılmıyorum, bu tutuklamalar sadece operasyonel bir gereklilik, asıl mimarlar hala dışarıda olabilir.

Bir bir oldu; Çetin'in 'mimarlar' tezi ile Elif'in sunduğu tutuklama verileri karşı karşıya.

Sonuçta görünen o ki, hem Kuriş hem de Kozinoğlu dosyaları, devlet içindeki eski ve yeni yapılanmaların birbirine değdiği kırılma noktalarını deşiyor.

Peki, bu tutuklamalar ve tanık beyanları, devletin hafızasındaki diğer boşlukları da doldurmaya yetecek mi, yoksa asıl fırtına yeni mi kopuyor?

Asıl fırtınanın yönünü şimdi Erzurum'dan gelen o yeni dalga belirleyecek; zira Gülistan Doku soruşturması kapsamında 7 ilde 11 şüpheliye yönelik eş zamanlı operasyon başlatıldı.

Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü bu 6. dalga operasyonda, aralarında emekli ve halen görevde bulunan emniyet mensuplarının da bulunduğu belirtiliyor.

Bu operasyonun sadece bir delil karartma soruşturması olduğunu düşünmek çok iyimser bir yaklaşım olur.

Bence tam tersi, operasyonun kapsamı ve emniyet mensuplarının dahil edilmesi, soruşturmanın doğrudan kurumlar arası bir müdahale iddialarına odaklandığını gösteriyor; skor şu an bir bir.

Peki bu durum, yargı bağımsızlığı tartışmalarını hukuki bir süreçten çıkarıp siyasi bir hesaplaşmaya mı dönüştürüyor?

Hukuken bakıldığında, gözaltı kararlarının gerekçesi yargı sürecine müdahale iddiasıysa, bu durumun usul açısından nasıl bir emsal teşkil edeceğini görmemiz gerekiyor.

Peki, bu operasyonların ardından yerel yönetimlerde ve şehirlerin günlük işleyişinde nasıl bir değişim beklemeliyiz, bu sorunun cevabı bir sonraki başlığımızda mı?

Cevap aslında hem siyasetin hem de asayişin yerel dinamiklerinde saklı; bir tarafta Üsküdar'daki yönetim değişikliği, diğer tarafta Van'daki o operasyonun detayları var.

Üsküdar'dan başlayalım; Özgür Özel'in 'rezalet' dediği o meclis oylamasının perde arkasında ne var?

Burada kavramları karıştırmamak lazım; belediye başkanının tutuklanması bir yargı kararıdır ancak meclis içindeki başkanvekilliği seçimi tamamen siyasi bir süreçtir.

Siyasi süreç diyorsun ama Özel'in 'kumpas' iddiası, seçilmiş bir iradenin belediye meclisi aritmetiğiyle devre dışı bırakılmasına dayanıyor.

Bence asıl mesele, AK Parti'nin meclisteki çoğunluğu kullanarak yönetimi devralmasının yerel siyaset dengelerini nasıl değiştireceği.

Bir sıfır, Çetin'in risk okuması masada yerini buldu; peki Van'daki durum bu yerel dengelerin neresinde?

Van'da durum çok daha somut; Mehmet Fatih Tançalan ve eşinin düğün altınlarının bir evin odunluğunda, bir valiz içinde bulunduğunu Van Cumhuriyet Başsavcılığı teyit etti.

66 adet altın bilezik ve nakit paranın bir eklentide bulunması, suç gelirlerinin aklanması soruşturmasının boyutunu gösteriyor.

Bu sadece bir asayiş olayı değil, yerel düzeyde finansal ağların nasıl gizlendiğine dair bir emsal.

Süleyman Akar isimli şahsın gözaltına alınmış olması, suçun şahsiliği ilkesi açısından dosyanın nereye evrileceğini belirleyecek.

Bir bir; hem siyasi tartışma hem de asayiş verisi masayı eşitledi; peki bu yerel hareketlilik küresel spor dünyasındaki büyük değişime mi işaret ediyor?

Fenerbahçe'de İsmail Kartal'ın istifa kararından dönmesiyle krizin çözüldüğünü mü göreceğiz yoksa bu sadece bir zaman kazanma hamlesi mi?

Aziz Yıldırım'ın devreye girmesiyle süreç değişti ama kulübün mali yapısı ve Şampiyonlar Ligi'ndeki performans verileri bu istikrarın ne kadar sürdürülebilir olduğunu gösterecek.

Yağız Sabuncuoğlu'nun aktardığına göre Kartal eşyalarını toplamıştı, yani teknik olarak bir ayrılık yaşandı fakat başkanın müdahalesiyle bu durum geri çevrildi.

Kulüp içindeki bu tür yönetimsel süreçlerde sözleşme maddeleri esastır; istifa beyanı yapıldıktan sonra geri adım atılması hukuken yeni bir mutabakat gerektirir.

Bence bu sadece bir pansuman; Roma karşısındaki 1-1'lik sonuç bile takımın krizin derinliğini çözemediğini kanıtlıyor.

Bir sıfır; spor masası Çetin'in risk analizine karşı duruyor; peki bu gergin hava dünyadaki diğer trajik olayların gölgesinde mi kalacak?

Filipinler Sahil Güvenliği'nin son verilerine göre MV June Aster feribotundaki can kaybı 76'ya yükseldi, yani toplamda 41 yeni cansız bedene ulaşıldı.

Palawan açıklarındaki bu yangın faciası, bölgedeki deniz güvenliği ve denetim mekanizmalarının ne kadar zayıf olduğunu rakamlarla ortaya koyuyor.

Asıl tehlike bu tür kazaların yarattığı güvenlik boşluğudur; benzer olaylar daha önce de yaşanmıştı ama tedbirler artırılmadı.

Burada ihmal olup olmadığına ancak adli bir soruşturma ve bilirkişi raporları karar verebilir, şu an sadece can kaybı verisi var.

İki sıfır; asayiş ve spor konularında Çetin'in şüpheci yaklaşımıyla Elif'in sunduğu veriler çatışıyor; ama Litvanya'daki o görüntüler bambaşka bir boyutta.

Kaunas'ta cuma namazı sırasında motosikletli bir grubun ırkçı sloganlar atması ve domuz başı sergilemesi emniyetin güvenlik riskini artırdı.

Bu sadece bir provokasyon değil, Litvanya'daki toplumsal kutuplaşmanın bir yansımasıdır; emsal olarak benzer eylemler Avrupa'nın pek çok yerinde görülüyor.

Emniyetin bölgeye çok sayıda ekip sevk etmesi, gerginliğin fiziksel bir çatışmaya dönüşme ihtimaline karşı bir önlem gibi görünüyor.

Motosikletli grubun eylemi nefret suçu kapsamına giriyor olabilir; ancak sürecin nasıl ilerleyeceği Kaunas Emniyet Müdürlüğü'nün hazırlayacağı tutanaklara bağlı.

Skoru ilan ediyorum: Bugün masada tartışmalar sert geçti ama veriler ve analizler arasında bir iki-iki dengesi yakalayamadık, Çetin'in risk odaklı bakışı bugün daha baskındı.

Dünyanın bir ucunda feribot faciası, diğer ucunda provokasyonlar; yarın sabah bu enkazların altından neler çıkacak göreceğiz, teşekkürler ekip.

Yarın sabah, küresel piyasaların bu asayiş olaylarına nasıl tepki vereceğini konuşmak üzere görüşmek üzere.