Trump'ın Medya Ambargosu ve Grönland Hamlesi

Trump'ın medya kuruluşlarına erişim yasağı ve Grönland'daki yeni kontrol hamlesiyle, bugün bu masada hem hukuk hem de jeopolitik eksende sert bir çatışma bekliyorum. Çetin'in stratejik riskleri, Harun'un usul itirazları ve Elif'in aktardığı o sert açıklamalarla sabahı açıyoruz.

Trump, Truth Social üzerinden yaptığı duyuruda CNN, MS NOW ve Politico'nun Beyaz Saray erişiminin 18 Eylül itibarıyla tamamen kesildiğini açıkladı. Gerekçe olarak bu kuruluşların kendisi ve ABD hakkında 'kurgu ve yalan' haber yayımladıklarını gösterdi.

Bu sadece bir medya kısıtlaması değil, Trump'ın bilgi akışını tekelleştirerek rakiplerini kör etme operasyonu. Benzer bir durumda geçmişteki diplomatik krizlerde, kontrolsüz bilgi akışının engellenmesinin kurumsal güveni nasıl sarstığını gördük.

Burada bir kavram karmaşası var; bir kurumun erişiminin kısıtlanmasıyla ifade özgürlüğünün tamamen ortadan kalkması hukuken aynı şey değildir.

Ama bu kısıtlama pratikte muhalif sesin Beyaz Saray'dan koparılması demek, değil mi?

Pratikte öyle olabilir ama biz burada idari bir kararın anayasal sınırlarını tartışmalıyız.

Medya yasaklanınca haberin maliyeti artar, bu da en sonunda abonelik ücreti olarak halkın cebine yansır.

Meral'in dediği gibi meselenin bir de mali boyutu var ama Trump'ın Grönland hamlesi çok daha geniş bir stratejik oyunun parçası gibi duruyor.

Grönland'daki 'Sonsuz Yaşam' anlaşması iddiası, Danimarka ile yapılan mutabakatın maliyetsiz olduğu savunulsa da bölgedeki askeri varlığın kalıcılığı büyük bir risk barındırıyor.

Peki, bu stratejik genişleme ve medya üzerindeki baskı, savunma ve sağlık politikalarındaki yeni değişimleri nasıl tetikleyecek?

Savunma tarafında Almanya'nın F-35 hamlesi, Avrupa'nın kendi savunma sanayii bağımsızlığına vurulmuş bir darbe gibi duruyor.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Teksas'taki törende bu uçakların Alman Hava Kuvvetleri için yeni bir dönem başlattığını söyledi.

Pistorius'un 'yeni dönem' vurgusu hukuken bir askeri doktrin değişikliğine işaret etse de NATO yükümlülükleri çerçevesinde değerlendirilmeli.

Çetin, bu uçağın teknolojik üstünlüğü Avrupa güvenliğini güçlendirmez mi?

Güçlendirir ama bağımlılığı artırır; mühimmat ve bakım için tamamen ABD'ye kilitlenmiş oluyoruz.

Savunma bütçesi artarken bu paranın halkın temel ihtiyaçlarından kesilip kesilmediğini merak ediyorum.

Sağlık tarafında ise durum daha acil; Güney Afrika'da son 5 haftada 13 M çiçeği vakası tespit edildi.

Bu rakamlar küresel bir salgın riskine mi işaret ediyor?

Güney Afrika Sağlık Bakanlığı, 13 Ağustos ile 17 Eylül arasında bu artışın yaşandığını teyit etti; vakaların çoğu Cape Town'da.

Peki, bu biyolojik risk ve askeri harcamalar arasındaki dengeyi nasıl kuracağız; Silivri'deki o meşhur soruşturmada neler yaşandı?

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmayı derinleştiriyor; dönemin Başsavcısı Ali İşgören, savcı Necip Doğan ve Hasan Ataman Yıldırım gözaltına alındı, Hasan Atilla Uğur hakkında ise yakalama kararı var.

Operasyon İstanbul ve Ankara'da eş zamanlı yapıldı; Jandarma ekipleri şüphelilerin ifadelerini almak üzere gözaltı sürecini başlattı.

Bence bu kadar eski bir dosyanın şimdi açılması sadece operasyonel bir gösteriş.

Katılmıyorum, adaletin gecikmiş olması adaletsizlik değil mi?

Meral, burada usul meselesi var; gözaltı bir önlem, asıl sonucu mahkeme verecek.

Peki bu isimlerin dosyaya girmesi, 2011'deki o karanlık tabloyu gerçekten aydınlatmaya yetecek mi?

Bu sorunun yanıtı belki de bugün adliye koridorlarında yankılanan iki farklı karar dosyasında saklı.

Savcı Uçuk dosyasında HSK'nın görevden uzaklaştırma kararı ile Tekirdağ'daki gözaltı talimatı farklı hukuki zeminlerde ilerliyor; biri idari, diğeri adli bir süreç.

HSK İkinci Dairesi kararını 18 Eylül'de aldı ve Uçuk hakkında 'kamu görevlisine hakaret' suçlamasıyla resen soruşturma başlatıldı.

Bence bu sadece bir disiplin süreci değil, yargı içindeki ifade özgürlüğünün sınırlarının çizilmesi operasyonu.

Yargıdaki bu gerginlik sokağa nasıl yansır, onu merak ediyorum.

Meral, bu tartışma sokağın cebini değil, hukukun güvenilirliğini ilgilendiriyor.

Katılmıyorum, güvenilirlik doğrudan toplumun adalete olan inancıyla, yani sokağın algısıyla bağlantılıdır.

Aziz İhsan Aktaş davasındaki tahliyeleri de unutmamak lazım; Selahattin Yılmaz ve Cem Duman hakkında tahliye kararı verildi.

Burada önemli olan Selahattin Yılmaz'ın başka bir dosyadan kesinleşmiş cezası olduğu için tutukluluğunun devam etmesi; yani tahliye kararı her sanık için geçerli değil.

Peki, bu hukuki hareketlilik ve adliyelerdeki bu dalgalanma, yarın sabah bizi bekleyen o büyük trafik kazası ve çökme haberlerinin ağırlığını hafifletebilecek mi?

Hafifletmeyecek gibi duruyor; Konya'da Seydişehir-Bozkır yolunda hatalı sollama iddiasıyla bir otomobil ile kamyon kafa kafaya çarpıştı, 16 yaşındaki Yusuf Gerek hayatını kaybetti.

Yollardaki bu kontrolsüzlük artık her an her yerde başımıza bir şey gelme korkusu yaratıyor.

Sadece yollar da değil, Küçükçekmece'de kentsel dönüşüm kapsamındaki Şirin Sitesi'nde yıkımı süren binanın bir bölümü çöktü, 2 kişi yaralandı.

Burada yıkım sürecindeki teknik kusur mu yoksa denetim eksikliği mi olduğu, bilirkişi raporuyla netleşmeden hukuki sorumluluk tayin edilemez.

Bence asıl sorun denetim değil, kentsel dönüşümün hızlandırılması baskısı altında güvenlik protokollerinin kağıt üzerinde kalması.

Hızdan ziyade, yıkım sırasında binanın kalan kısmının neden kendiliğinden çöktüğünün usulüne uygun incelenmesi şart.

Ama o inceleme bitene kadar kaç bina daha 'kendi kendine' çökecek?

Tahminle değil, mevcut mevzuatın uygulanıp uygulanmadığıyla ilgilenmeliyiz.

Mevzuat var ama uygulama sahadaki riskleri yönetemiyor, bu bir gerçek.

Uygulama hatası ile mevzuat boşluğu arasındaki farkı karıştırmayalım.

Çetin riskin yönetimden, Harun ise usulden bahsediyor; peki bu güvenlik açıkları sadece teknik birer kaza mı yoksa sistemik birer ihmal mi?

Sistemik ihmallerden bahsetmişken, teknoloji bizi bambaşka bir boyuta, beyin dalgalarını sanal karaktere dönüştüren o arayüzlere taşıyor; bu gerçekten bir devrim mi yoksa mahremiyetin sonu mu?

Bence bu teknoloji, sinyallerin manipüle edilme riskini beraberinde getiriyor.

ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü'nün verilerine göre sistem şu an sadece üç felçli hastanın beyin dalgalarıyla çalışıyor.

Teknoloji çok gelişmiş de, bu cihazların maliyeti bir gün sıradan vatandaşın ulaşabileceği bir şey olacak mı?

Beyin verilerinin hukuki statüsü henüz tanımlanmış değil, bu büyük bir boşluk.

Veri güvenliği tartışılırken, bir de isim benzerliği yüzünden gerçekliği sarsılan bir başka dosya var; Yeliz Yeşilmen'in yaşadığı karışıklık bize ne anlatıyor?

Oyuncu Yeliz Yeşilmen, uyuşturucu operasyonunda gözaltına alınan Yeliz Yeşilçimen ile isim benzerliği nedeniyle medya organlarında adı geçtiğini belirtti.

İsim doğrulamasının yapılmaması doğrudan bir hak ihlali sebebidir.

Medya bu kadar hızlıysa, doğrulama mekanizması neden bu kadar yavaş?

Hızın getirdiği bu kaos, aslında dezenformasyonun ne kadar kolay yayıldığının bir kanıtı.

Hız ve erişim meselesi kapanmaz bir döngü; peki Milli Eğitim Bakanı'nın Kırklareli'ndeki 'hizmet ayağa gelecek' çıkışı bu yerel erişim talebine bir yanıt mı?

Bakan Yusuf Tekin, Kıyıköy'deki açılışta vatandaş taleplerinin iletileceği bir çözüm noktası oluşturulacağını söyledi.

Kağıt üzerinde güzel duruyor ama vatandaş o binaya gittiğinde gerçekten muhatap bulabilecek mi?

Hizmetin ulaşılabilirliği kadar, o taleplerin resmi bir kayda bağlanması da önemli.

Teknolojiyle beyne, isim benzerliğiyle hukuka, oradan da yerel hizmetlere kadar çok geniş bir yelpazeyi taradık; bugünlük masayı burada kapatıyoruz, yarın yeni başlıklarla görüşmek üzere, iyi akşamlar.