Sibirya'da Veba Alarmı ve Küresel Yakıt Krizi

Brezilya'daki seçimlerin piyasalarda yarattığı dalgalanma yerini çok daha somut ve biyolojik bir endişeye bıraktı; bugün masada Sibirya'daki o karanlık laboratuvar koridorlarını ve küresel enerji arzını sarsan zincirleme etkileri konuşacağız. Elif, İrkutsk'tan gelen veriler ne diyor?

İrkutsk Vebayla Mücadele Araştırma Enstitüsü'nde 2 Ekim gecesi 28 yaşındaki teknisyen Darya Şhipilova'nın şüpheli ölümüyle başlayan süreçte, Rospotrebnadzor yaklaşık 200 kişiyi tıbbi gözlem altına aldı. Yerel kaynaklar, Şhipilova'nın 25 Eylül'de Yersinia pestis içeren bir tüpü kırdığı iddiasını öne sürse de, resmi makamlar bunun bir iş seyahati sonrası gelişen hastalık olabileceğini belirtiyor.

Bence bu bir iş seyahati hikayesi değil, açık bir güvenlik zafiyeti.

Kaan, az önce Çetin'in vurguladığı güvenlik zafiyeti ihtimalini sayısal bir riskle destekleyebilir misin?

Kesinlikle; 25 Eylül'deki o kaza iddiası ile ölüm tarihi arasındaki süre, bakterinin inkübasyon süresiyle örtüşüyor, yani bu bir tesadüf olamayacak kadar tutarlı bir kronoloji sunuyor.

Veriler şunu söylüyor ki, eğer bu bir laboratuvar kazasıysa, Rusya'nın biyolojik güvenlik protokollerinin geçen yılki denetim raporlarındaki eksiklikleri tekrar gündeme gelecek. Bu durumun sadece yerel bir sağlık sorunu olarak kalmayıp, bölgedeki lojistik ağlarını felç etme ihtimali de masada duruyor.

Peki, bu biyolojik riskin enerji hatları üzerindeki baskısı, petrol fiyatlarını nasıl bir kırılma noktasına sürükleyecek?

Biyolojik riskin yarattığı belirsizlik bir yana, piyasanın gözü şu an G7'nin 100 milyon varillik hamlesinde; bu hamle fiyatları gerçekten dizginleyebilir mi?

G7'nin bu müdahalesi Brent petrolün yüzde 2,2 düşerek 100 dolar seviyesine gerilemesini sağladı ancak bu sadece arz tarafındaki geçici bir boşluğu dolduruyor.

Wall Street Journal verilerine göre Körfez sevkiyatları ağustos ayında savaş öncesinin sadece dörtte birine gerilemişken, bu 100 milyon varil piyasada çok büyük bir boşluğu kapatmaya yetmeyebilir.

Bence bu hamle sadece piyasaya 'panik yapmayın' mesajı veren psikolojik bir pansumandan ibaret.

Katılmıyorum, çünkü 100 milyon varillik bir hacim, özellikle dizel sıkışıklığı yaşayan rafineriler için doğrudan bir can suyu niteliğinde.

Can suyu mu yoksa sadece zaman kaybı mı, buna karar vermek için veriler yetersiz.

Veriler şunu söylüyor: G7'nin bu kararı sonrası Brent 101,59 dolara, WTI ise 90,12 dolara geriledi, yani piyasa bu hacmi fiyatladı bile.

Fiyatın düşmesi arzın arttığı anlamına gelmez, sadece beklentinin realize olduğunu gösterir; asıl risk lojistik kanalların tıkanması.

Ama arz açığı kapatılmazsa fiyatlar tarihi zirvelerini test etmeye devam eder.

Tam tersi, bu müdahale piyasadaki spekülatif baskıyı kırıp fiyatları stabilize edebilir.

Kaan rezervlerin piyasayı dengede tutacağını savunuyor, Çetin ise bunun sadece geçici bir tepki olduğunu düşünüyor; peki bu küresel dalgalanma yerel pompa fiyatlarına nasıl yansıyacak?

Yerelde durum biraz daha somut; sektör kaynaklarından edindiğim bilgilere göre motorinde 6 Ekim Salı gününden itibaren 4,95 liralık bir indirim bekleniyor.

Bu indirim, az önce konuştuğumuz küresel ham petrol maliyetlerindeki düşüş eğiliminin doğrudan bir sonucu olarak görünüyor.

Eğer bu öngörü gerçekleşirse, İstanbul'da motorin fiyatı yaklaşık 89,95 lira, Ankara'da ise 91,15 lira seviyelerine gerileyecek.

Bu rakamlar umut verici olsa da, Sibirya'daki o biyolojik riskin lojistik ağları felç etme ihtimali hala masada duruyor.

Doğru, yani laboratuvardaki o 'küçük kaza' dediğimiz şey, yakıt fiyatlarını tekrar yukarı iten bir domino etkisi yaratabilir.

Ayrıca ABD'den gelen zayıf istihdam verileri de emtia piyasasında bir dengelenme yaratıyor; işsizlik oranı yüzde 4,2'ye yükselmiş durumda.

Küresel arz müdahaleleri ve yerelde beklenen indirimler arasında bir denge kurulmaya çalışılıyor ama belirsizlik hala çok yüksek; bugünlük bu kadar, yarın sabah enerji koridorlarındaki yeni kırılmaları konuşmak üzere hoşça kalın.