Trump'tan İran Tehdidi ve Küresel Piyasaların Diplomasi Beklentisi

Trump'ın bu sözlerinin sadece bir pazarlık taktiği olduğunu savunmak, bölgedeki tüm güvenlik mimarisini görmezden gelmek olur; bugün masada bu sert söylemin gerçek bir savaş ihtimaline mi yoksa bir diplomasi hamlesine mi hizmet ettiğini tartışacağız.

Trump, Fox kanalında Trey Yingst'e verdiği demeçte İran'ı tamamen silmek veya ekonomik olarak çökmeye terk etmek gibi seçeneklerin masada olduğunu açıkça ifade etti.

Aslında bu sadece bir tehdit değil, Tahran'ın ABD ve Orta Doğu'ya yönelik 'ağır darbeler vurulur' uyarısına verilen doğrudan bir yanıt olarak okunmalı.

Bu kadar büyük bir gerilim, petrol fiyatlarını ve dolayısıyla her şeyin maliyetini doğrudan etkiler; yani bu sadece siyasi bir restleşme değil.

Ben buna katılmıyorum, Trump'ın geçmişteki 'maksimum baskı' stratejisi her zaman bir anlaşma koparmak için kullanılmış bir kaldıraçtı.

Grafiklerdeki kaldıraç değil, kasadaki maliyet önemli; eğer bu söylem gerçeğe dönüşürse piyasalar bunu bir 'pazarlık' olarak değil, bir 'çöküş' olarak fiyatlar.

Ama bir ülkeyi tamamen silmek, küresel enerji hatlarını felç edecek bir risk demek; bu rasyonel bir savaş planından ziyade bir müzakere yöntemi.

Rasyonel olup olmaması tüketiciyi ilgilendirmiyor, bu risk algısı bile yakıta zam olarak geri dönüyor.

Kaan'ın stratejik risk vurgusu ile Meral'in doğrudan maliyet endişesi arasında derin bir uçurum var; peki bu küresel tansiyonun piyasalardaki yansıması diplomatik bir umuda mı yoksa daha büyük bir operasyonel kaosa mı işaret ediyor?

Küresel piyasalar BM zirvesiyle bir iyimserlik dalgasına kapılmışken, İstanbul'daki sermaye piyasalarında operasyonlar ve düşüşler var; bu iki dünya arasında nasıl bir bağ kurabiliriz?

Asya borsalarında gördüğümüz o yüzde birin üzerindeki artışlar tamamen diplomatik beklentiden besleniyor ancak Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksinin yüzde 0,87 düşerek 13.168 puana gerilemesi, yerel güvenin farklı bir yöne evrildiğini gösteriyor.

Aslında bu ayrışmanın teknik bir sebebi var; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Katılımevim paylarına yönelik piyasa dolandırıcılığı soruşturması kapsamında 15 şüpheliyi gözaltına almış olması piyasa dinamiklerini doğrudan etkiliyor.

Siz piyasa dolandırıcılığı diyorsunuz ama bu durum doğrudan küçük yatırımcının cebini yakıyor.

Meral haklı, çünkü finansal kiralama ve faktoring endeksindeki yüzde 9,40'lık devasa düşüş, sermaye piyasalarındaki bu operasyonel riskin bir yansıması olabilir.

Burada bir noktayı netleştirmek lazım; sadece yerel hisseler değil, 211 kişinin adliyeye sevk edildiği o büyük forex operasyonu da uluslararası bir şebekeye odaklanıyor.

Yani BM'de barış konuşulurken, bizim buralarda insanların parasıyla oynayan devasa bir suç ağıyla mı uğraşıyoruz?

Peki, bu iki durum birleşince yatırımcı neye inanmalı; küresel diplomasiye mi yoksa yerel denetime mi?

Bence tam tersi, yerel denetimlerin sıkılaşması orta vadede piyasayı temizler ama kısa vadede bu tür sert düşüşler kaçınılmaz oluyor.

Kaan, o 'orta vade' dediğin şey gelene kadar halkın parası bu forex şebekelerinde eriyip gidiyor, bunu görmezden gelemezsin.

Katılmıyorum, Meral; aksine MİT ve İçişleri Bakanlığı'nın bu operasyonlardaki koordinasyonu, sistemin kendini koruma refleksidir.

Adalet Bakanı Akın Gürlek'in de belirttiği gibi, toplamda 25 şüpheli hakkında adli işlem başlatılmış olması sürecin ciddiyetini teyit ediyor.

Bakan bey söylüyor ama biz hala borsadaki o yüzde 0,87'lik kaybın ve finans sektöründeki çöküşün faturasını ödüyoruz.

Görünen o ki küresel umutlar ile yerel operasyonlar arasında sert bir makas açılmış; bugünlük bu karmaşık tabloyu burada noktalıyoruz, yarın yeni verilerle görüşmek üzere.