Orta Doğu'da Ateş Hattı, Fed'de Faiz Kararı ve Türkiye'nin Yeni Düzenleme Sinyalleri

Fon soruşturmasındaki mal varlığı tedbirlerinin piyasalarda yarattığı belirsizlik yerini daha büyük bir jeopolitik gerilime bıraktı. Orta Doğu'da açlık raporları ile İran'a yönelik saldırı sinyalleri arasındaki o ince çizgiye bakacağız.

New York'tan gelen haberle başlayalım; WFP İcra Direktörü Lindberg, bugün BM Genel Merkezi'nde Gazze'deki açlığı 'kabul edilemez' olarak tanımladı. Lindberg, İsrail'in kısıtlamalarının yanı sıra fon kesintilerinin de kapasiteyi daralttığını belirtti.

Bu fon kesintisi meselesi aslında çok daha derin bir ekonomik tıkanıklığa işaret ediyor. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla insani yardım bütçelerindeki daralma, sahadaki operasyonel gücü doğrudan felç etmiş durumda.

Bence mesele sadece bütçe değil, asıl mesele askeri planlamanın insani yardımı bir araç olarak kullanması.

Bu noktada Çetin'in risk odaklı okumasına dönelim: Savaş mı yoksa açlık krizi mi daha yakın?

İsrail Savunma Bakanı Katz'ın İran için yaptığı 'ABD ile ortak operasyon' açıklaması, masada sadece insani krizin konuşulmayacağını kanıtlıyor. Katz, ordunun bu planların bir ortağı olduğunu açıkça söyledi.

Ancak Katz'ın bu paylaşımı, İsrail içindeki siyasi irade ile askeri yetkililer arasında bir görüş ayrılığı yaşandığı iddialarını da beraberinde getirdi.

İnsanlar bu belirsizliği sokakta 'her an bir şey olacak' korkusuyla yaşıyor; haberler sadece rakam değil, bir yaşam kaygısı haline geldi.

ben şunu eklemeliyim; Katz'ın bahsettiği o operasyonel ortaklık, bölgedeki enerji koridorlarını ve dolayısıyla küresel piyasaları doğrudan etkileme potansiyeline sahip.

Katılmıyorum, asıl risk Hizbullah'ın tavrında; Naim Kasım, İsrail Lübnan'dan çekilmedikçe silah bırakmayacaklarını net bir şekilde ifade etti.

Kasım, İsrail'deki seçim sonuçlarının kendilerini ilgilendirmediğini de sözlerine ekledi.

Yani bir tarafta açlık raporları, diğer tarafta ise geri adım atmayan askeri restleşmeler var.

Benim gördüğüm tablo şu: Diplomasi masası boşalıyor, yerini doğrudan askeri koordinasyon tartışmaları alıyor.

Kaan'ın az önce bahsettiği o bütçe daralması, aslında bu askeri hareketliliğin insani maliyetini karşılayamayacak bir boşluk yaratıyor.

Peki, bu askeri ve insani gerilim Washington'daki karar vericileri nasıl bir diplomasi trafiğine zorlayacak?

Diplomasi trafiği sadece telefon hatlarında değil, Ankara'daki Külliye'de de oldukça yoğun bir tempoda ilerliyor.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın verilerine göre, Erdoğan bugün hem Trump hem de Tokayev ile bir araya geldi.

Bu iki görüşme aslında Türkiye'nin iki farklı eksende denge arayışını gösteriyor; bir yanda Washington ile 100. yıla hazırlanan stratejik iş birliği, diğer yanda Kazakistan ile savunma sanayii ve enerjiyi kapsayan geliştirilmiş stratejik ortaklık var.

Peki bu stratejik ortaklıklar, sahadaki güvenlik risklerini azaltmaya yetecek mi?

Benim tahminim, bu görüşmelerin asıl amacı kriz anlarında hareket alanı yaratmak; Trump ile yapılan görüşmede bölgesel krizlerin ele alınması bunun bir işareti.

Bu kadar yüksek düzeyli görüşme trafiği, sokaktaki insanın güven duygusunu ve geleceğe bakışını nasıl etkiler?

Bence asıl soru, bu ittifakların maliyetinin kimin omuzlarına bineceği.

Tokayev ile yapılan görüşmede ticaret ve ulaştırma gibi somut alanlar da vurgulanmış durumda.

Aslında Kaan'ın az önce bahsettiği o bütçe daralması, bu kadar geniş kapsamlı stratejik ortaklıkların finansmanında yeni bir tartışma başlatabilir.

Peki bu diplomatik hamleler küresel piyasalarda, özellikle de enerji ve para dengelerinde nasıl bir yankı bulacak?

Enerji tarafında ilk sinyal Hollanda TTF piyasasından geldi; kasım vadeli kontratlar megavatsaat başına 101 avro seviyesine yaklaşarak son dört yılın zirvesini gördü.

Bu yükselişin merkezinde Hürmüz Boğazı'ndaki durum var; Katar'ın LNG sevkiyatları savaş öncesi seviyesinin sadece dörtte birine gerilemiş durumda.

Sadece sevkiyat azlığı değil, bu durumun bir ablukaya dönüşme riski asıl maliyeti yaratıyor.

Haklısın, çünkü küresel LNG arzının beşte birini sağlayan bu kanalın tıkanması, fiyatları sadece yukarı itmekle kalmaz, arz güvenliğini de tamamen sarsar.

Peki, enerji tarafındaki bu belirsizlik varken Fed'in faiz kararı hangi yöne evriliyor?

Fed, politika faizini yüzde 3,75-4 aralığında sabit tuttu; ancak bu karar 10'a karşı 2 muhalif oyla alındı.

Bence bu oylama ayrışması, Fed'in hata yapma payının azaldığını gösteriyor.

Muhalif üyeler Lisa Cook ve Beth Hammack, aslında 25 baz puanlık bir artıştan yana oy kullandılar.

Fiyatlar bu kadar oynakken, sabit faiz kararı aslında insanların borçlanma ve harcama planlarını daha da belirsiz hale getiriyor.

Aslında 101 avroluk gaz fiyatı ve sabit kalan faiz, piyasaya şu mesajı veriyor: maliyetler artıyor ama likidite henüz gevşemiyor, yani bu durum aslında durgunluğu tetikleyebilir.

Peki, bu makro dengelerden sonra, sermaye piyasalarında dolaşan o iddiaların ne kadarı gerçek, ne kadarı sadece spekülasyon?

SPK, 28 Ekim 2026 tarihli yazılı açıklamasında yabancı finans kuruluşlarının pozisyonlarını kapattığına dair iddiaların somut bilgi ve belgelere dayanmadığını duyurdu.

Kurulun bu açıklamasıyla birlikte piyasadaki o büyük belirsizlik bulutu dağılmış gibi görünüyor, çünkü yabancıların portföylerini tamamen boşalttığı söylentisi piyasa derinliği açısından felaket senaryosuydu.

Bence bu sadece bir yangın söndürme çabası.

Neden böyle düşünüyorsun Çetin?

Çünkü kurumlar sadece iddiaları yalanlayarak güven inşa edemez, piyasa şeffaflık ve öngörülebilirlik istiyor, sadece 'belge yok' demek yetersiz kalıyor.

Sokaktaki yatırımcı için ise bu durum sadece ekran başında beklemek demek; eğer bu iddialar doğruysa herkesin birikimi eridi, yanlışsa sadece boşuna korktuk.

Kaan, bu açıklamaya rağmen o bahsettiğin riskli tablo değişti mi yoksa sadece bir illüzyon mu izliyoruz?

Görünen o ki şimdilik bir rahatlama var ama az önce bahsettiğim belirsizlik aslında daha derin bir mekanizmaya işaret ediyor; eğer yabancı gerçekten çekildiyse, bu durumun verilerde görünmesi sadece zaman meselesidir.

Peki, finansal piyasalardaki bu güven testi biterken, Türkiye gündeminin diğer katmanında bizi neler bekliyor; hukuk ve toplumsal tartışmaların odağındaki yeni başlık ne?

Finansal belirsizliğin yanına bir de hukuk ve sosyal kutuplaşma katmanı ekleniyor; Cumhurbaşkanı Erdoğan, nafaka düzenlemesi için 13. Yargı Paketi'nden ayrı, daha geniş katılımlı bir çalışma süreci talimatı verdi.

Bu sadece bir yasa değişikliği değil, akşam haberlerinde veya sosyal medyada herkesin kendi ailesi üzerinden tartışacağı bir gerilim hattı demek.

Aslında bu sürecin kapsamına bakarsak, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'in sunduğu metnin artık daha geniş bir süzgeçten geçirileceğini görüyoruz; yani süreçteki o tek yönlü ilerleme durdurulmuş görünüyor.

Peki bu 'daha geniş süzgeç' meselesi, toplumdaki kutuplaşmayı azaltacak bir uzlaşıya mı yoksa yeni bir çatışma alanına mı yol açacak?

Bence tam tersi, bu kadar çok paydaşın dahil edilmesi kararın uygulama aşamasında daha fazla tıkanıklığa yol açacaktır.

Katılmıyorum, aksine kadın dernekleri ve akademisyenlerin sürece dahil edilmesi, kararın meşruiyetini ve toplumsal kabulünü artırabilir.

Meşruiyet mi? Benzer durumlarda çok seslilik, sadece tarafların kendi argümanlarını daha sert savunmasına neden oldu.

Ama burada bir kurum çeşitliliği var, sadece siyasi irade değil, yargı ve sosyal hizmetler de masada.

Kurumlar hazır mı, asıl soru bu; siyasi baskı altındaki bir hakimin görüşü süreci ne kadar etkiler?

Kaan, sen toplumsal kabulden bahsediyorsun ama Çetin, sen kurumların tarafsızlığına şüpheyle yaklaşıyorsun; yani bir taraf uzlaşı, diğer taraf ise sadece yeni bir tıkanıklık öngörüyor.

Bu tartışmalar sürerken bir de yerel yönetimlerdeki hukuki süreçler hız kazandı; CHP Grup Başkanvekili Kılıç, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay hakkında Basmane Çukuru arazisiyle ilgili suç duyurusunda bulundu.

Yani bir yanda aile yapısını ilgilendiren devasa bir sosyal tartışma, diğer yanda belediyelerin arazileri üzerinden dönen sert bir siyasi hukuk savaşı var.

İzmir'deki o 21 dönümlük arazinin 75 milyon dolar muhammen bedelle TMSF tarafından satışa çıkarılması, aslında yerel siyasetin ne kadar büyük bir ekonomik rant odağı haline geldiğini gösteriyor.

Kaan, az önce bahsettiğin o 'geniş süzgeç' meselesiyle bu rant tartışmaları arasında bir bağlantı kurabilir miyiz?

Aslında bağlantı şu; nafaka gibi toplumsal bir meselede kurulan o geniş katılımlı yapı, belediyelerdeki bu tür iddiaların denetim mekanizmalarına da bir model olabilir mi, bunu göreceğiz.

Hukukun her alanda bu kadar hareketli olduğu bir günde, acaba yarın sabah bizi hangi kayıp veya hüzünlü haber bekliyor?

Maalesef beklediğimiz o hüzünlü haber Van'dan geldi; Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü'nde görevli polis memuru Tayfun Akalan, geçirdiği trafik kazası sonrası kaldırıldığı hastanede tüm müdahalelere rağmen şehit oldu. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi de sosyal medya hesabından bu acı kaybı teyit ederek taziye mesajı yayımladı.

Şehirde ve emniyet teşkilatı içinde derin bir sessizlik hakim, bu tür ani kayıplar sosyal medyada da büyük bir üzüntüyle karşılanıyor. İnsanlar sadece bir memuru değil, bir canın gidişini konuşuyor.

Trafik kazası olması olayın niteliğini değiştirmiyor ama güvenlik birimlerinin görev esnasındaki lojistik riskleri her zaman masada durmalı. Bu tür kazaların sıklığı kurumların operasyonel güvenliğini sorgulatıyor.

Burada tek bir veri var, o da kaybettiğimiz bir insan; ancak bu tür ani ve trajik olaylar toplumsal moral üzerinde ölçülemeyen bir maliyet yaratıyor. Geçen yılki benzer vakalara kıyasla, görev başındaki personelin güvenliği her dönem en hassas nokta.

Bunu açalım: bu bir kaza mı yoksa sistemdeki bir boşluğun sonucu mu?

Bence hemen bir sistem hatası aramak için çok erken, olgu şu an sadece bir trafik kazası.

Bakan Çiftçi'nin açıklamasına göre şu an için sadece kazanın gerçekleştiği ve müdahalenin yetersiz kaldığı bilgisi teyitli.

Evet, ama az önce bahsettiğim o görünmeyen maliyet, bu tür trajedilerle her seferinde daha da ağırlaşıyor.

Günün tüm başlıklarını böyle ağır ve derin bir haberle kapatıyoruz; Tayfun Akalan'a Allah'tan rahmet diliyorum, ekibe teşekkürler, yarın sabah yeni bir gündemle görüşmek üzere.